Πέθανε σήμερα Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026, ο Νίκος Παππάς, ευρύτερα γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Κακούργος»- ένας ξεχωριστός καλλιτέχνης που ήταν μία από τις πιο αυθεντικές, ιδιότυπες και εμβληματικές μορφές του σύγχρονου ρεμπέτικου τραγουδιού.
Ο «Κακούργος» γεννήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 1945 στο Δίστομο Βοιωτίας, 17 μήνες μετά την Σφαγή του χωριού από τους Γερμανούς Ναζί . Υπήρξε ένας εξαιρετικός μπουζουξής και ερμηνευτής, γνωστός για τον ατίθασο αλλά αγαθό χαρακτήρα του, καθώς και για την τεράστια συμβολή του στη διάσωση και διάδοση σπάνιων, ανέκδοτων ρεμπέτικων κομματιών.
Η Προέλευση του Παρατσουκλιού: Το προσωνύμιο «Κακούργος» δεν είχε καμία σχέση με την προσωπικότητά του. Το κληρονόμησε ως οικογενειακό παρατσούκλι από τον προπάππου του.
Η Ταβέρνα «Η Καστανιά» στο Δίστομο: Ο πατέρας του ήταν ταβερνιάρης, κιθαρίστας και τραγουδιστής δημοτικών τραγουδιών. Στο οικογενειακό τους κατάστημα φιλοξενήθηκαν ιστορικές φυσιογνωμίες του ρεμπέτικου, όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης και η Ρόζα Εσκενάζη. Παρόμοια ακούσματα είχε και στο άλλο στέκι στο Δίστομο, τον "Βράχο", στενού συγγενή του.
Το Ξεκίνημα: Μεγαλώνοντας μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Νίκος κληρονόμησε το πηγαίο μουσικό ταλέντο του πατέρα του. Ανέλαβε την ταβέρνα και τη μετέτρεψε σε ένα ζωντανό μουσικό εργαστήρι.
Το Στέκι του Διστόμου: Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η ταβέρνα του έγινε σημείο αναφοράς. Ο ίδιος, παίζοντας μπουζούκι και τραγουδώντας, παρουσίαζε άγνωστα και «θαμμένα» ρεμπέτικα τραγούδια.
Ο Κακούργος με την ευαισθησία του, τον μοναδικό του τρόπο και το τεράστιό του ρεπερτόριο, ανέδειξε και έκανε γνωστά πολλά υπέροχα τραγούδια, όπως το: "Πρωτοβρόχι" του Στρατου Καμενιδη, σε στίχους του Χ. Βασιλειαδης "Τσάντας", το "Ξεφάντωμα" του Τσιτσάνη, "Έκαψα την καλύβα μου" του Μπάμπη Μπακάλη, "Ψαράς θα γίνω στη στεριά" του Καλδάρα, το "Όταν θα λάβεις αυτό το γράμμα" του Γιώργου Μητσάκη και πάρα πολλά άλλα σπάνια, ξεχασμένα, ανέκδοτα τραγούδια, μέχρι και Κωνσταντινουπολίτικης προέλευσης.
Στο μαγαζί του, μαζί του εμφανίστηκαν κατά καιρούς πολλοί σημαντικοί καλλιτέχνες - φίλοι του, όπως ο Θύμιος Στουραΐτης, ο Γιάννης Παπαβασιλείου "Βλάχος", ο Μπάμπης Γκολές, Λέλα Παπαδοπούλου, ο Άλκης Μαύρος, ο Γρηγόρης Βασίλας, ο Δημήτρης Κοντογιάννης, ο Δημήτρης Λίβανος, ο Γιώργος Τζώρτζης, ο Νικος Σαράντης "Αρμάνης", η Φωτουλα, η Λίλυ Ριτσώνη, η Ράνια Γκικοπούλου, το συγκρότημα μπουζουκιών "Δρόμος" κ.α. Τραγουδιστές και μουσικοί της λαϊκής και δημοτικής μουσικής!. Το μαγαζί αυτό συνέβαλε σημαντικά στην δημιουργία ρεμπέτικης μουσικής παράδοσης στο νομό Βοιωτίας και γενικότερα. Το Δίστομο στο Ρεμπέτικο τραγούδι έχει μεγάλη παράδοση, κι αυτό λόγω του Νίκου του Παππά (Κακούργου)
Ο Δάσκαλος των 78 Στροφών: Διέθετε βαθιά γνώση της παλιάς δισκογραφίας. Έμαθε και μετέδωσε σπάνια κομμάτια σε νεότερους μουσικούς πολύ πριν αυτά κυκλοφορήσουν σε επανεκδόσεις ή ψηφιοποιηθούν από συλλέκτες.
Η Κάθοδος στην Αθήνα (1993): Αν και έδρα του ήταν το Δίστομο Βοιωτίας, εμφανίστηκε και σε εμβληματικά αθηναϊκά στέκια. Ξεχωρίζει η συνεργασία του το 1993 στο μαγαζί «Χάος» (στου Μακρυγιάννη) πλάι σε κορυφαία ονόματα όπως η Ελένη Βιτάλη, η Μελίνα Κανά, ο Γιάννης Καραλής και ο σπουδαίος σολίστ του μπουζουκιού Δημήτρης Λίβανος- κάτοικος τώρα του Αγίου Νικολάου Διστόμου.
Ξεχωριστές είναι τόσο οι ηχογραφήσεις και οι συνεργασίες του Νίκου Παππά («Κακούργου»), όσο και οι μουσικές παρέες και τα κουρδίσματα που χαρακτήρισαν το παίξιμό του.
Ο «Κακούργος» διέθετε τεράστια τεχνική και απίθανο μουσικό ένστικτο. Αν και ο ατίθασος χαρακτήρας του τον κρατούσε μακριά από τα μεγάλα φώτα της δημοσιότητας, άφησε έντονο το στίγμα του σε ιστορικές δουλειές:
«Η Εκδίκηση της Γυφτιάς» (1978): Έκανε το ντεμπούτο του στη δισκογραφία σε μια εμβληματική παραγωγή του Διονύση Σαββόπουλου (εταιρεία Lyra). Στον δίσκο αυτό των Νίκου Ξυδάκη και Μανώλη Ρασούλη (όπου αναδείχθηκε ο Νίκος Παπάζογλου), ο «Κακούργος» έπαιξε μπουζούκι και μπαγλαμά.
«Τα Δήθεν» (1979): Συμμετείχε ως μουσικός και στον επόμενο ιστορικό δίσκο των Ξυδάκη - Ρασούλη, προσφέροντας τον αυθεντικό, παραδοσιακό του ήχο.
CD «Συγγενείς και Φίλοι»: Συμμετείχε στην ανασυγκρότηση της Ρεμπέτικης Κομπανίας για την ηχογράφηση 20 ρεμπέτικων τραγουδιών, σε μια έκδοση όπου συμμετείχαν επίσης ο Διονύσης Σαββόπουλος και η Δόμνα Σαμίου.
Ζωντανές Ηχογραφήσεις & Σεγόντα: Ήταν διάσημος για την τρομερή του ικανότητα στα σεγόντα (δεύτερες φωνές). Στο διαδίκτυο και σε συλλεκτικά αρχεία διασώζονται σπάνιες ζωντανές ηχογραφήσεις από το μαγαζί του, «Η Καστανιά» στο Δίστομο, όπως η εκτέλεση του τραγουδιού «Πρωτοβρόχι» (σύνθεση Στράτου Καμενίδη). Δεκάδες εκτελέσεις υπάρχουν στο Γιου τιουμπ με δεκάδες, εκατοντάδες χιλιαδες views !
Μουσικές Παρέες & Κουρδίσματα (Καραντουζένια)
Ο Νίκος Παππάς λειτούργησε ως «γέφυρα» ανάμεσα στους παλιούς ρεμπέτες και τους νεότερους σπουδαστές της λαϊκής μουσικής.
Δημήτρης Λίβανος: Ο σπουδαίος σολίστ του μπουζουκιού υπήρξε ένας από τους στενότερους συνεργάτες και φίλους του. Μαζί έπαιξαν αμέτρητες νύχτες τόσο στην «Καστανιά» στο Δίστομο όσο και στην Αθηνα.
Τα Κουρδίσματα (Καραντουζένια)
Ως αυθεντικός, αυτοδίδακτος παίχτης της παλιάς σχολής, ο «Κακούργος» δεν περιοριζόταν στο κλασικό ευρωπαϊκό κούρδισμα του τρίχορδου μπουζουκιού.
Παραδοσιακά Ντουζένια: Χρησιμοποιούσε τα λεγόμενα «καραντουζένια» ή «ανοιχτά κουρδίσματα», όπου οι χορδές κουρδίζονταν με βάση τον μουσικό δρόμο (μακάμι) .
Ο Ήχος του Μάρκου: Τα κουρδίσματα αυτά έδιναν στο μπουζούκι του έναν βαθύ, πρωτόγονο, «ανοιχτό» ήχο (με έντονο το στοιχείο της ισοκράτησης από τις ελεύθερες χορδές). Αυτό το στυλ παρέπεμπε απευθείας στον προπολεμικό ήχο του Μάρκου Βαμβακάρη και του Γιώργου Μπάτη.
Η υστεροφημία και το βιβλίο για τη ζωή του
Η μοναδική ιστορία του Νίκου Παππά καταγράφηκε λεπτομερώς στη βιβλιογραφία. Το 2019, ο Λιβαδιώτης ερευνητής και λαογράφος Αντώνης Κόντος εξέδωσε το βιβλίο με τίτλο «Ο Κακούργος – Νίκος Παππάς, ο ρεμπέτης της Βοιωτίας».
Το έργο αυτό (234 σελίδων) χρησιμοποιεί τη ζωή και το πάθος του «Κακούργου» ως όχημα για να ξετυλίξει την ιστορία του ρεμπέτικου στην ευρύτερη περιοχή της Βοιωτίας, αναδεικνύοντας τον Παππά ως έναν γνήσιο θεματοφύλακα της λαϊκής μας παράδοσης.
Συλλυπητήριο μήνυμα του Δημάρχου Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας
Συλλυπητήριο μήνυμα του Δημάρχου Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας για τον θάνατο του Νίκου Παππά ή «Κακούργου»:
Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε την απώλεια του συμπατριώτη μας Νίκου Παππά, του γνωστού σε όλους μας «Κακούργου», μιας ξεχωριστής μορφής της λαϊκής και ρεμπέτικης μουσικής παράδοσης του τόπου μας.
Ο Νίκος Παππάς υπήρξε αυθεντικός εκφραστής του ρεμπέτικου, δεξιοτέχνης του μπουζουκιού και άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στη διατήρηση και τη μετάδοση μιας σπουδαίας μουσικής κληρονομιάς. Η ιστορική ταβέρνα «Καστανιά» στο Δίστομο, που κληρονόμησε από τον πατέρα του, αποτέλεσε ένα ζωντανό μουσικό στέκι, σημείο συνάντησης καλλιτεχνών, ερευνητών, φίλων του ρεμπέτικου και ανθρώπων που αναζητούσαν την αυθεντική λαϊκή μουσική έκφραση.
Με το ξεχωριστό του παίξιμο, τη χαρακτηριστική φωνή του και τη βαθιά γνώση του ρεμπέτικου τραγουδιού, συνέβαλε ουσιαστικά στη διάσωση και διάδοση σπάνιων τραγουδιών και μουσικών δρόμων, επηρεάζοντας νεότερους μουσικούς και αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην πολιτιστική ζωή όχι μόνο του Διστόμου και της Βοιωτίας, αλλά και ευρύτερα.
Η συμμετοχή του στη δισκογραφία και οι συνεργασίες του με σημαντικούς δημιουργούς της ελληνικής μουσικής αποτελούν μία ακόμη αναγνώριση της καλλιτεχνικής του αξίας. Πάνω απ' όλα, όμως, θα μείνει στη μνήμη μας ως ένας γνήσιος άνθρωπος του λαϊκού πολιτισμού, που υπηρέτησε με συνέπεια, ήθος και αυθεντικότητα την τέχνη που αγάπησε.
Εκ μέρους του Δημοτικού Συμβουλίου και όλων των δημοτών του Δήμου Διστόμου – Αράχωβας – Αντίκυρας, εκφράζω τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια, τους οικείους και τους φίλους του.
Η μνήμη και η μουσική παρακαταθήκη του τιμούν τον τόπο μας και εμπνέουν τις επόμενες γενιές.
Ας είναι αιωνία του η μνήμη.
Ο Δήμαρχος Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας
Ιωάννης Σταθάς"
- ** Με πληροφορίες από fb (MPOYZOYKI KAI MPOYZOYKSIDES,ThanosGR Bouzouki Music, Radio Distomo κ.α.), διαδίκτυο, facebook
