Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο!

Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο. Σε μια εποχή μιζέριας και απαξίωσης, θαμμένοι σε δεκαετίες λησμονιάς, διαβολής, συκοφαντίας, επιβολής του δωσιλογισμού ως ύψιστης πατριωτικής προσφοράς και της αντίστασης ως ύψιστης προδοσίας, δεν ξεχάστηκαν. Το κύμα συγκίνησης, που διέτρεξε όλη την ελληνική κοινωνία μόλις δημοσιεύτηκαν οι συγκλονιστικές φωτογραφίες με τις τελευταίες στιγμές των 200 της Καισαριανής, είναι και ένα κύμα ανακούφισης και ελπίδας. Επιτέλους, έστω κι έτσι, αγγίζει ένας κόσμος ολόκληρος συγκλονισμένος το χτες για να αντέξει το σήμερα. Και να αντικρίσει με όρους κάποιας προσμονής κι ελπίδας το αύριο.

Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο. Παραμένουν στη μνήμη του λαού μας, περνούν από γενιά σε γενιά τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και οι καρδιές που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στο δίκιο, όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος. Οι εκατοντάδες των Ελλήνων κομμουνιστών, που παραδόθηκαν από τους διαδόχους του Μεταξά στους Γερμανούς, για να γίνουν όμηροι στα χέρια των αρχών κατοχής. Να στήνονται στον τοίχο και να εκτελούνται ομαδικά κάθε φορά που η ένοπλη αντίσταση χτυπούσε τους κατακτητές στα βουνά της Ελλάδας. Για να φτάσουμε στις εκατόμβες της Πρωτομαγιάς του 1944 και στους διακόσιους της Καισαριανής.

Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο. Και έτσι όπως τους φανταζόμασταν τα δίσεκτα χρόνια, έτσι απεικονίζονται στις ασπρόμαυρες φθαρμένες φωτογραφίες. Με τα φτωχικά τους ρούχα βαδίζουν προς τον θάνατο, χωρίς ούτε μια σκιά παράπονου, φόβου, μετάνοιας στα πρόσωπά τους. Σαν έτοιμοι από καιρό να δώσουν τα πάντα για την πατρίδα. Λάβετε, φάγετε, τούτο μου εστί το σώμα. Πίετε εξ αυτού πάντες, τούτο εστί το αίμα μου. Και να στοιχειώνουν από τότε τους επίορκους που έβγαλαν την Ελλάδα στο σφυρί, τους δειλούς που έκαναν ότι δεν ακούνε την αγωνία της πατρίδας, τους Εφιάλτες που φόρεσαν τη γερμανική στολή και δολοφονούσαν τα αδέλφια τους και τον λαό τους.

Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο. Συγκινούν και εμπνέουν ακόμα και σήμερα όλους όσοι δεν αφήνονται στη λήθη των καιρών, στην αριστεία του ψεύδους, στο βόλεμα, το λίπος και την πάχυνση ότι τίποτε δεν αξίζει όσο η καλοπέραση και η ζωούλα μας. Αξίζει η πατρίδα, λένε τα πρόσωπα στις φωτογραφίες. Αξίζει η ελευθερία και η δικαιοσύνη. Αξίζει ο σύντροφός μου που το χέρι του σφίγγει το δικό μου την τελευταία στιγμή. Και ναι, στην τελική, αυτοί ήταν εκεί. Υπέγραψαν τα λόγια, τις ιδέες, τον έρωτα της ελευθερίας και της πατρίδας με το αίμα τους. Κι αυτό αποδείχτηκε πιο δυνατό από κάθε προπαγάνδα και επιχείρηση ενταφιασμού και λήθης. Από κάθε εκτελεστικό απόσπασμα που επιχειρούσε να σκοτώσει την αλήθεια τους. Δεν ξεχάστηκαν, γαμώτο!

Θανάσης Καρτερός
Eφημερίδα των Συντακτών (16.2.2026)