ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - Για οποιοδήποτε παράπονο ή σχόλιο μπορείτε να επικοινωνήσετε με τους zoornalistas στο email: zoornalistasgr@googlemail.com

Σάββατο 9 Μαΐου 2026

Δημοσκοπήσεις: Εργαλεία ή μέσα χειραγώγησης;


Εργαλεία καταγραφής των τάσεων της κοινωνίας και κατανόησης των επιθυμιών τους στον χρόνο που διεξάγονται; Ή μήπως όργανα επηρεασμού και χειραγώγησης της κοινής γνώμης με σκοπό τον αποπροσανατολισμό της;
Η συζήτηση για τις δημοσκοπήσεις και η διχογνωμία για τον ρόλο και τη συμβολή τους στη δημόσια ζωή δεν είναι καινούργια και σχεδόν ποτέ δεν καταλήγει σε συμπεράσματα κοινής αποδοχής.

Η δυσπιστία ενός μέρους των πολιτών και οι προβληματισμοί που διατυπώνει ένα τμήμα του πολιτικού συστήματος είναι υπαρκτοί και δείχνουν να κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με το ευρύτερο κλίμα μειωμένης εμπιστοσύνης για τους θεσμούς.

Από την άλλη πλευρά, ο έντονος σκεπτικισμός και η διάθεση αμφισβήτησης της αξιοπιστίας τους δεν πρέπει να ακυρώνει τη χρησιμότητά τους ως μέσα χάραξης στρατηγικής και ανίχνευσης διαθέσεων, εφόσον τηρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις: ορθή και κατά το δυνατόν αντικειμενική χρήση τους, με βάση τους κανόνες διαφάνειας, ανεξαρτησίας και λογοδοσίας. Θεωρητικά το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει, ενδεχομένως να απαιτεί βελτιώσεις που προσαρμόζονται στη σύγχρονη εποχή. Ομως το κρίσιμο πεδίο είναι η πρακτική εφαρμογή και ο τρόπος που αναδεικνύονται μέσα στην καθημερινότητα της πολιτικής ζωής και του πολιτικού διαλόγου.
Δημιουργία εντυπώσεων

Για παράδειγμα: η πλημμυρίδα δημοσκοπήσεων σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση ποιες ανάγκες εξυπηρετεί; Είναι όντως ένδειξη ζώσας και δρώσας δημοκρατίας και αυξημένου ενδιαφέροντος για τη γνώμη των πολιτών ή απόπειρα δημιουργίας εντυπώσεων και διαμόρφωσης κατά το δοκούν της ατζέντας της επικαιρότητας;

Δεύτερον, ποιος είναι ο τρόπος παρουσίασης των ευρημάτων και ποια τα κριτήρια προβολής και ανάγνωσης συγκεκριμένων θεματικών έναντι άλλων, όπως και οι τεχνικές ανάλυσης των δεδομένων, οι οποίες επίσης ποικίλλουν και προκαλούν διχασμό και αμφιβολίες.

Χαρακτηριστική τέτοια περίπτωση είναι η χρήση της εκτίμησης ψήφου, η οποία σε αντίθεση με τις «ανόθευτες» απαντήσεις στην πρόθεση ψήφου, αντλεί δεδομένα από όσους δηλώνουν αναποφάσιστοι, κάνοντας αναγωγή, σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις.

- περισσότερα στο κείμενο του Δημήτρη Κουκλουμπέρη στην ΕφΣυν ΕΔΩ