Η υπόθεση με τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 δεν άρεσε καθόλου στην κυβέρνηση. Υποχρεώθηκε να πράξει τα δέοντα για να πάρει τις φωτογραφίες, διαφορετικά θα γινόταν της κακομοίρας, ωστόσο στο πολιτικό και στο ιδεολογικό πεδίο βρέθηκε σε θέση άμυνας. Ο πρωθυπουργός και ορισμένα σοβαρά στελέχη του καθεστώτος τούς είπαν πατριώτες, υποδύθηκαν τους συγκινημένους, ξέχασαν (;) όμως να προσθέσουν ότι ήταν πολιτικοί κρατούμενοι. Γιατί; Ποιο έγκλημα είχαν διαπράξει; Μα, ήταν κομμουνιστές, άρα εχθροί της Ελλάδας και όλα τα άλλα που διατυμπάνιζε η Δεξιά την περίοδο του Εμφυλίου και μετά.
Ξέχασαν επίσης να μας πουν ποιο καθεστώς τούς φυλάκισε, ποιο καθεστώς τούς αρνήθηκε να πάνε στο μέτωπο να πολεμήσουν εναντίον του ιταλικού φασισμού, ποιο καθεστώς τούς παρέδωσε στις δυνάμεις της κατοχής. Το καθεστώς Μεταξά για το οποίο πολλοί στη συντηρητική παράταξη δηλώνουν υπερήφανοι και δεν διστάζουν να υποστηρίζουν ότι ανήκει στο ιδεολογικό σύμπαν τους πιστώνοντάς του το κυνήγι των κομμουνιστών και των συνοδοιπόρων τους.
Κάποιοι υπουργοί, αξιωματούχοι, φιλοκυβερνητικοί δημοσιολόγοι και ιστορικοί της αναθεωρητικής σχολής επιχείρησαν να διασκεδάσουν τις κακές εντυπώσεις πλασάροντας, άλλος με ήπιο τρόπο, άλλος με επιθετικό, τη θεωρία των δύο άκρων. Δεν δικαιούνται οι κομμουνιστές, είπε ο ένας, να λένε ότι μόνον αυτοί συμμετείχαν στα κινήματα της Αντίστασης στην Κατοχή. Δεν πρέπει, είπε ένας άλλος, να αθωώνουμε τις εξτρεμιστικές πρακτικές του ΚΚΕ εκείνη την περίοδο. Ο στόχος του ΚΚΕ, συμπλήρωσε, ήταν η κατάληψη της εξουσίας και η δημιουργία προτεκτοράτου της Μόσχας.
Κάποιοι υπουργοί, αξιωματούχοι, φιλοκυβερνητικοί δημοσιολόγοι και ιστορικοί της αναθεωρητικής σχολής επιχείρησαν να διασκεδάσουν τις κακές εντυπώσεις πλασάροντας, άλλος με ήπιο τρόπο, άλλος με επιθετικό, τη θεωρία των δύο άκρων. Δεν δικαιούνται οι κομμουνιστές, είπε ο ένας, να λένε ότι μόνον αυτοί συμμετείχαν στα κινήματα της Αντίστασης στην Κατοχή. Δεν πρέπει, είπε ένας άλλος, να αθωώνουμε τις εξτρεμιστικές πρακτικές του ΚΚΕ εκείνη την περίοδο. Ο στόχος του ΚΚΕ, συμπλήρωσε, ήταν η κατάληψη της εξουσίας και η δημιουργία προτεκτοράτου της Μόσχας.
Εκτός από την Καισαριανή υπήρξε και ο Μελιγαλάς, πέταξε σε τηλεοπτική συζήτηση πρώην υπουργός που δεν έχει διακριθεί για τον αντικομμουνιστικό οίστρο του, αλλά μπήκε κι αυτός στον χορό προφανώς για να ευχαριστήσει τον αρχηγό του, ελπίζοντας ότι θα τον θυμηθεί όταν αποφασίσει να κάνει ανασχηματισμό. Οι κατσαπλιάδες λοιπόν ξανά στο προσκήνιο. Αν και ηττημένοι στον Εμφύλιο, έβγαλαν ξανά γλώσσα, εμποδίζουν υπουργούς να επισκέπτονται χώρους της αρμοδιότητάς τους, αυτοί που ήταν πράκτορες της Σοβιετικής Ενωσης δίνουν μαθήματα πατριωτισμού, αυτοί που αιματοκύλησαν την Ελλάδα το παίζουν τιμητές, ενώ θα έπρεπε να σιωπούν γιατί τότε επέλεξαν τη λάθος πλευρά της Ιστορίας.
Οφείλουν λοιπόν οι πραγματικοί πατριώτες, οι εθνικόφρονες με τη βούλα, αυτοί που έβαλαν πλάτη για να μη γίνει η χώρα παράρτημα της Σοβιετικής Ενωσης να υπερασπιστούν τη λογική. Τι λέει αυτή η λογική; Οτι οι δημοκράτες και φιλελεύθεροι πολίτες είναι σε αντιπαράθεση με τα δύο άκρα, δηλαδή τον ναζισμό και τον κομμουνισμό. Πρόκειται για ισοδύναμους κινδύνους και πρέπει να αντιμετωπιστούν με κάθε τρόπο και κυρίως χωρίς εκπτώσεις.
Οφείλουν λοιπόν οι πραγματικοί πατριώτες, οι εθνικόφρονες με τη βούλα, αυτοί που έβαλαν πλάτη για να μη γίνει η χώρα παράρτημα της Σοβιετικής Ενωσης να υπερασπιστούν τη λογική. Τι λέει αυτή η λογική; Οτι οι δημοκράτες και φιλελεύθεροι πολίτες είναι σε αντιπαράθεση με τα δύο άκρα, δηλαδή τον ναζισμό και τον κομμουνισμό. Πρόκειται για ισοδύναμους κινδύνους και πρέπει να αντιμετωπιστούν με κάθε τρόπο και κυρίως χωρίς εκπτώσεις.
Οι πιο διαβασμένοι εξ αυτών για να ενισχύσουν την επιχειρηματολογία τους παραπέμπουν στην Αϊν Ραντ, τη Χάνα Αρεντ, τον Ραϊμόν Αρόν, τον Καρλ Σμιτ, τον Μάρτιν Χάιντεγκερ, τον Ερνστ Νόλτε, ακόμα και στον Κορνήλιο Καστοριάδη. Η θεωρία των άκρων ήταν δημοφιλής στη Δύση την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, για προφανείς λόγους, και επέστρεψε στο προσκήνιο μετά την κατάρρευση του υπαρκτού «σοσιαλισμού». Σύμφωνα με τους οπαδούς αυτής της θεωρίας, ναζισμός και κομμουνισμός είναι οι δύο όψεις του ολοκληρωτισμού, ο ένας τροφοδοτεί τον άλλο, είναι ορκισμένοι εχθροί του κοινοβουλευτισμού και της φιλελεύθερης δημοκρατίας και ως τέτοιοι πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Οι θεωρητικοί του φιλελευθερισμού και οι αναθεωρητές ιστορικοί δεν αρκέστηκαν στην ενοχοποίηση του Στάλιν, τοποθέτησαν στο κάδρο των ευθυνών τούς Λένιν και Τρότσκι, το κομμουνιστικό ιδεώδες, ενώ ορισμένοι προχώρησαν ακόμα παραπέρα, «ανακαλύπτοντας» τη ρίζα του ολοκληρωτισμού στον ίδιο τον Μαρξ, στα κείμενά του, στις πολιτικές παρεμβάσεις του, στις πολεμικές του κατά των ιδεολογικών αντιπάλων του, στις συμβουλές του προς τα κόμματα και τις κινήσεις που αναφέρονταν σ’ εκείνον. Πριν από μερικά χρόνια Λιθουανοί και Ούγγροι ευρωβουλευτές ζήτησαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εξετάσει ενιαία το θέμα της απαγόρευσης επίδειξης της ναζιστικής σβάστικας και του σφυροδρέπανου ως παρόμοιων συμβόλων του ολοκληρωτισμού.
Χοντροκομμένη και ανιστόρητη απόπειρα εξομοίωσης ενός συμβόλου (σβάστικα) καταπίεσης και θανάτου με ένα σύμβολο (σφυροδρέπανο) που δεν ήταν μόνο των κομμουνιστών και ενσωμάτωνε τον πόθο των εργαζομένων (εργατών και αγροτών) για μια κοινωνία με ελευθερία και ισότητα. Η διαφορά είναι προφανής και μόνον οι δογματικοί δεν θέλουν να καταλάβουν ότι μπορεί να υπάρξει απόσταση ανάμεσα στην αρχική μορφή μιας ιδέας και στην πραγματοποίησή της. Για να το πούμε με τα λόγια του Ζακ Ντεριντά, «η σήψη ενός σχεδίου δεν είναι το ίδιο πράγμα με το σχέδιο. Ο ναζιστικός ολοκληρωτισμός ήταν το ίδιο το σχέδιο ως διαστροφή» («Τα Νέα», 1-2/10/2005). Θα πείτε, και θα έχετε δίκιο, ότι αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους σημερινούς αντικομμουνιστές που υπηρετούν το καθεστώς Μητσοτάκη και ανακαλύπτουν όπως οι πρόγονοί τους παντού συνωμοσίες των κομμουνιστών και του νέου μεγάλου «εχθρού», των ακροαριστερών λαϊκιστών.
Οι θεωρητικοί του φιλελευθερισμού και οι αναθεωρητές ιστορικοί δεν αρκέστηκαν στην ενοχοποίηση του Στάλιν, τοποθέτησαν στο κάδρο των ευθυνών τούς Λένιν και Τρότσκι, το κομμουνιστικό ιδεώδες, ενώ ορισμένοι προχώρησαν ακόμα παραπέρα, «ανακαλύπτοντας» τη ρίζα του ολοκληρωτισμού στον ίδιο τον Μαρξ, στα κείμενά του, στις πολιτικές παρεμβάσεις του, στις πολεμικές του κατά των ιδεολογικών αντιπάλων του, στις συμβουλές του προς τα κόμματα και τις κινήσεις που αναφέρονταν σ’ εκείνον. Πριν από μερικά χρόνια Λιθουανοί και Ούγγροι ευρωβουλευτές ζήτησαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εξετάσει ενιαία το θέμα της απαγόρευσης επίδειξης της ναζιστικής σβάστικας και του σφυροδρέπανου ως παρόμοιων συμβόλων του ολοκληρωτισμού.
Χοντροκομμένη και ανιστόρητη απόπειρα εξομοίωσης ενός συμβόλου (σβάστικα) καταπίεσης και θανάτου με ένα σύμβολο (σφυροδρέπανο) που δεν ήταν μόνο των κομμουνιστών και ενσωμάτωνε τον πόθο των εργαζομένων (εργατών και αγροτών) για μια κοινωνία με ελευθερία και ισότητα. Η διαφορά είναι προφανής και μόνον οι δογματικοί δεν θέλουν να καταλάβουν ότι μπορεί να υπάρξει απόσταση ανάμεσα στην αρχική μορφή μιας ιδέας και στην πραγματοποίησή της. Για να το πούμε με τα λόγια του Ζακ Ντεριντά, «η σήψη ενός σχεδίου δεν είναι το ίδιο πράγμα με το σχέδιο. Ο ναζιστικός ολοκληρωτισμός ήταν το ίδιο το σχέδιο ως διαστροφή» («Τα Νέα», 1-2/10/2005). Θα πείτε, και θα έχετε δίκιο, ότι αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους σημερινούς αντικομμουνιστές που υπηρετούν το καθεστώς Μητσοτάκη και ανακαλύπτουν όπως οι πρόγονοί τους παντού συνωμοσίες των κομμουνιστών και του νέου μεγάλου «εχθρού», των ακροαριστερών λαϊκιστών.
Τάσος Παππάς
Εφημερίδα των Συντακτών
