Μια ιστορικής σημασίας προβολή θα πραγματοποιηθεί στο επίσημο πρόγραμμα του Cannes Classics στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών. Πρόκειται για την ταινία “Εύα” του 1953 της Μαρίας Πλυτά, της πρώτης σκηνοθέτριας στην ιστορία του ελληνικού σινεμά, παραγωγής του Δημήτρη Κομίνη. Θα προβληθεί στο πλαίσιο του αγαπημένου τμήματος Cannes Classics, όπου φιλοξενούνται αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες. Είναι η πρώτη ελληνική ταινία που προβάλλεται αποκατεστημένη στην ιστορία του συγκεκριμένου τμήματος των Καννών.
Η ταινία “Εύα” του 1953, προβάλλεται στο πλαίσιο του Cannes Classics μαζί με τις ταινίες των Andrzej Wajda: Man of Iron (1981), Vittorio De Sica: Two Women (1960), Luchino Visconti: The Innocent (1976), Akira Kurosawa: Sugata Sanshiro (1943), Orson Welles: The Stranger (1945), André Malraux: Espoir (1938), Guillermo del Toro: Pan’s Labyrinth (2006).
Η ταινία όμως κρύβει και μια δεύτερη ιστορία, καθώς ο παραγωγός δεν πρόλαβε να την ολοκληρώσει, αφού σκοτώθηκε στις 16/10/1952 από νάρκη που πάτησε με το αυτοκίνητο του στη Λούτσα (σημερινή Αρτέμιδα). Έτσι την παραγωγή ανέλαβε να ολοκληρώσει η σύζυγος του, Αικατερίνη Κομίνη - Σωτηροπούλου, στέλεχος στη Τράπεζα Ελλάδος, που χρειάσθηκε να δανεισθεί το υπέρογκο για την εποχή ποσό 600.000.000 δραχμών βάζοντας υποθήκη κτίριο του πατέρα της στην οδό Σοφοκλέους.
Τελικά η ταινία ολοκληρωμένη επωλήθη για λόγους επιβίωσης σε διανομέα κινηματογραφικών ταινιών μόλις 15.000 δραχμές!..
Το μήνυμα με την προβολή της ταινίας στις Κάννες αναδεικνύει σε κάθε περίπτωση τον αγώνα δημιουργίας δύο γυναικών της Μαρίας Πλυτά και της Αικατερίνης Κομίνη στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.
Η ταινία είχε επίσης προβληθεί, πριν από την αποκατάστασή της, στο πλαίσιο ενός spotlight στο έργο της Μαρίας Πλυτά, που είχε διοργανώσει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, τον Νοέμβριο του 2022.
Η “Εύα” παρακολουθεί μια παντρεμένη γυναίκα, η οποία στη διάρκεια των θερινών της διακοπών γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Το σενάριο είναι του Ανδρέα Λαμπρινού, η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (στην πρώτη συνθετική του δουλειά στον κινηματογράφο), τα σκηνικά του Γιάννη Τσαρούχη, ενώ στην ταινία πρωταγωνιστούν η Νίνα Σγουρίδου, ο Αλέκος Αλεξανδράκης, ο Μάνος Κατράκης, η Αλίκη Γεωργούλη και ο Ντίνος Ηλιόπουλος.
Η Μαρία Πλυτά, η πρώτη Ελληνίδα σκηνοθέτρια, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1915 και πέθανε το 2006. Αρχικά ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, ενώ στο τέλος της δεκαετίας του ’40 έκανε τα πρώτα της βήματα στην κινηματογραφική παραγωγή, δουλεύοντας σε ταινίες του Αλέκου Σακελλάριου και του Γιώργου Τζαβέλλα. Το 1950 κάνει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με την ταινία “Τ’ αρραβωνιάσματα”, μία από τις πιο αξιόλογες ελληνικές ηθογραφικές ταινίες της εποχής, με σκηνικά του Γιάννη Τσαρούχη. Με 17 ταινίες στο ενεργητικό της, η Μαρία Πλυτά θα αναγνωριστεί ως μία πρωτοπόρα σκηνοθέτρια και διαμορφώτρια της ελληνικής κινηματογραφίας.
Η αποκατάσταση της ταινίας “Εύα” πραγματοποιήθηκε από το World Cinema Project του The Film Foundation και την Cineteca di Bologna στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata, σε συνεργασία με την Alatas Films και την Καθηγήτρια του ΑΠΘ Μπέτυ-Δέσποινα Κακλαμανίδου και με τη συμβολή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.
Το έργο πραγματοποιήθηκε χάρη στην υποστήριξη του Hobson/Lucas Family Foundation. Το ταξίδι της αποκατάστασης αποτελεί πρωτοβουλία της κ. Κακλαμανίδου και κομμάτι μιας συστηματικής ερευνητικής προσπάθειας για το έργο της Μαρίας Πλυτά από το 2021 και συμβαδίζει παράλληλα με το τρέχον ερευνητικό πρόγραμμα «Plyta’s Unknown Cinema» (PUC, 2025-2028), με χρηματοδότηση από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. (Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας), το οποίο διευθύνει η ίδια.
Μάλιστα, στη διάρκεια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών θα πραγματοποιηθούν γυρίσματα και συνεντεύξεις με προσωπικότητες και στελέχη διεθνών κινηματογραφικών θεσμών για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ.
«Η επιλογή της “Εύα” από το Cannes Classics αποτελεί την οριστική δικαίωση για τη Μαρία Πλυτά, μια σπουδαία δημιουργό που παρέμεινε για δεκαετίες στη σκιά της ιστοριογραφίας. Με το έργο αυτό, θεραπεύουμε μια μακρόχρονη έμφυλη ιστοριογραφική διάκριση και εντάσσουμε οργανικά τη Μαρία Πλυτά στον Κανόνα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου», σημειώνει η κ. Κακλαμανίδου.
Όμως παραμένει χωρίς δικαίωση και σχεδόν άγνωστη η συμμετοχή του Δημήτρη Κομίνη στη δημιουργία της ταινίας. Όλες οι επιλογές του, των συντελεστών της «Ευα», ήταν εύστοχες και αυτό αποδεικνύεται από την εξέλιξη στις καριέρες όλων. Παραβλέποντας την έμφυλη διαμάχη στη σκηνοθεσία των ελληνικών ταινιών κινηματογράφου αναγνώρισε το ταλέντο της Μαρίας Πλυτά και της έδωσε την ευκαιρία να εκφραστεί. Στη συνέχεια αγνοήθηκε εντελώς η Αικατερίνη Κομίνη που μετά τον τραγικό θάνατό του, έχοντας τρία παιδιά σε ηλικίες 3,5 – 2,5 και 1,5 χρονών, χωρίς να έχει περιουσία, μόνο το μισθό της από την Τράπεζα της Ελλάδος, χρησιμοποιώντας το δάνειο που είχαν πάρει συνέχισε πληρώνοντας και συμμετέχοντας στο γύρισμα της ταινίας μέχρι την ολοκλήρωσή της και την προβολή της στους κινηματογράφους. Και μετά βρέθηκε αντιμέτωπη με διακινητές του ελληνικού κινηματογράφου, οι οποίοι κατάφεραν να την κάνουν να πουλήσει για ψίχουλα την ταινία, για την οποία συνέχισε να πληρώνει σχεδόν για όλη της τη ζωή.
Πηγή: News247, Αρχείο Οικογένειας Κομίνη
Σύνδεσμος στο Φεστιβάλ: https://www.festival-cannes.com/en/f/eva/
