Φτωχοποίηση της δημοσιογραφικής γλώσσας - Σοβαρό πρόβλημα η μείωση της κυκλοφορίας των εφημερίδων

Νικολέττα Τσιτσανούδη - Μαλλίδη, Δημήτρης Κουμπιάς

Ποια προβλήματα ανέδειξε το Συνέδριο της Σαμοθράκης

Η Ελληνική γλώσσα, ο δημόσιος λόγος και η δημοσιογραφία, αλλά και η περιβαλλοντική κρίση ήταν τα θέματα που απασχόλησαν το 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο της Σαμοθράκης, όπου δημοσιογράφοι, συγγραφείς, πανεπιστημιακοί και εκπρόσωποι φορέων συναντήθηκαν για να συζητήσουν ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της σύγχρονης δημοσιογραφίας.
Την πρώτη μέρα του Συνεδρίου, η γλώσσα βρέθηκε στο επίκεντρο· όχι μόνον ως εργαλείο της δημοσιογραφικής δουλειάς, αλλά και ως στοιχείο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα.
Τη δεύτερη μέρα, η συζήτηση για την περιβαλλοντική κρίση ανέδειξε την ανάγκη για ενημέρωση τεκμηριωμένη, κατανοητή και απαλλαγμένη από υπερβολές· σ’ ένα πεδίο όπου η επιστημονική γνώση συναντά την καθημερινότητα των πολιτών και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Στη θεματική ενότητα «Ελληνική γλώσσα και δημοσιογραφία» συμμετείχαν ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης και ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης.
Ο πρώτος αναφέρθηκε στην σταδιακή φτωχοποίηση της δημοσιογραφικής γλώσσας, που – πρέπει να –αποτελεί το βασικό εργαλείο με το οποίο ο δημοσιογράφος καλείται να περιγράψει με οξύτητα και σαφήνεια ένα γεγονός.
Ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης στάθηκε ιδιαίτερα στην εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η γλώσσα στα ηλεκτρονικά Μέσα, όπου γίνεται φτωχή και επαναλαμβανόμενη. Συνέδεσε το φαινόμενο αυτό και με τις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων, υποστηρίζοντας ότι οι χαμηλές αμοιβές οδηγούν πολλούς εργαζόμενους στα Μέσα να αναζητούν και άλλες πηγές εισοδήματος, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο χρόνος που μπορούν να διαθέσουν για την απαραίτητη επιμόρφωσή τους.

Καλύτερη χαρακτήρισε την δημοσιογραφική γλώσσα στον έντυπο Τύπο, εντοπίζοντας όμως ένα σοβαρό πρόβλημα: τη σταδιακή μείωση της κυκλοφορίας των εφημερίδων, εκφράζοντας το φόβο ότι σε δέκα με δεκαπέντε χρόνια ενδέχεται να μην κυκλοφορούν εφημερίδες με τη μορφή που τις γνωρίζουμε σήμερα. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στο δίκτυο των σημείων πώλησης των εφημερίδων και στο πόσο δύσκολα μπορεί κάποιος να βρει σημείο για να αγοράσει εφημερίδα.

Στην ίδια θεματική, ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης αναφέρθηκε στη διαχρονική σπουδαιότητα της ελληνικής γλώσσας και στην επιρροή της στη διαμόρφωση της πνευματικής κατάρτισης. Έφερε στο προσκήνιο σημαντικούς λογοτέχνες και συγγραφείς, όπως ο Άγγελος Τερζάκης και ο Μάριος Πλωρίτης, οι οποίοι μέσα από τα κείμενά τους που δημοσιεύονταν στις εφημερίδες διαδραμάτισαν, όπως σημείωσε, καταλυτικό ρόλο στην πνευματική διαμόρφωση των αναγνωστών. 

Το ερώτημα που έθεσε ήταν ουσιαστικά ποιοι άνθρωποι ήταν εκείνοι από τους οποίους μάθαμε γράμματα και ποιοι διαμόρφωσαν την ελληνική γλώσσα. 

Οι εφημερίδες, τόνισε, δεν αποτελούν απλώς μέσο μετάδοσης ειδήσεων, αλλά «ανοίγουν παράθυρο στον κόσμο και ο λόγος τους έχει παιδευτικό χαρακτήρα». Η ανάγνωση μιας μεγάλης και σοβαρής εφημερίδας, σημείωσε χαρακτηριστικά, μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα μεγάλο σχολείο, μέσα από το οποίο ο αναγνώστης μαθαίνει πώς διαμορφώνεται ο κόσμος.

- απόσπασμα από κείμενο του Δημήτρη Γ. Κουμπιά στο syntaktiwylis.gr (ολόκληρο ΕΔΩ)