Ενα εξαιρετικό κείμενο του Διονύση Βραϊμάκη (Harddog)
Τα περισσότερα δημοσιογραφικά κείμενα βγαίνουν με στράγγισμα του μυαλού, με συγκέντρωση, σαν να είσαι μόνος στον πλανήτη (και ας περιτριγυριζόσουν κάποτε από όχλο συναδέλφων στα θορυβώδη δημοσιογραφικά γραφεία), με μερικά λίτρα καφέ και με παραγωγή μιας ημέρας της «Παπαστράτος». Έτσι νόμιζα κάποτε και έτσι περίπου γινόταν –αφαιρουμένων μερικών υπερβολών που, πάντως, δεν απείχαν πολύ από την πραγματικότητα. Πριν μου το κόψει ο γιατρός («αν θέλεις να ζήσεις» κ.λπ. τρομολαγνικά) μετρούσα κάποιες φορές στο τέλος της δουλειάς πόσα τασάκια είχα γεμίσει και πόσα τσιγάρα έκανα για να τελειώσω ένα κείμενο. Μπορεί πέντε, μπορεί περισσότερα για ένα «δύσκολο» κομμάτι που ο αναγνώστης θα διάβαζε μέσα σε πέντε-έξι ρουφηξιές καπνού και μερικές γουλιές καφέ. Κείμενα που δεν διεκδικούσαν βραβεία –Πούλιτζερ, Μπότση, ΠΣΑΤ κ.ά.– αλλά αν ήσουν εξαρτημένος από το στιλό, τη γραφομηχανή και το πληκτρολόγιο του υπολογιστή ήθελες να τα κάνεις σωστά, γλυκόπιοτα, άμεσα.
Δεν έχει φύγει αυτό το χούι από τις παλιές και τις νεότερες δημοσιογραφικές γενιές – ιδιαίτερα τις πρώτες. Το βλέπω όχι τόσο στα «επαγγελματικά» κείμενα, όσο σε εκείνα που ανεβαίνουν στα σόσιαλ, ακόμα και από μη δημοσιογράφους. Στην εποχή της εικόνας και του ήχου, το κείμενο προσπαθεί να διατηρήσει τη θέση και το εκτόπισμά του –και το καταφέρνει. Αλλά μέσα σε έναν ωκεανό θεμάτων που έχει η ενημέρωση στον 21ο αιώνα, η μάχη της αναγνωσιμότητας περνάει καθημερινά από δεκάδες τίτλους του είδους «Σταματήστε να χρησιμοποιείτε λαδόκολλα», «Βάλτε αλουμινόχαρτο στους τοίχους για την υγρασία» ή «Ο σωστός τρόπος να κάθεστε στη δημόσια τουαλέτα» (όλα υπαρκτά).
Εσένα μπορεί να σου παίρνει χρόνο, καφέδες και τσιγάρα για να γράψεις ένα κείμενο, αλλά πόσο, πόσοι και πώς σε διαβάζουν; Η «διαγώνια ανάγνωση» είναι σήμερα χρήσιμη δεξιότητα. Μια, δυο, τρεις ματιές –τέλος! Έτσι, σβέλτα, έχεις εικόνα, άποψη, ενημέρωση. Και όταν γράφεις νομίζεις, επειδή σου βάζουν λάικ, καρδούλα ή αγκαλίτσα, ότι σε έχουν απολαύσει. Κάτι που μπορεί να έχει γίνει, αλλά βέβαιος δεν είσαι. Όμως, εσύ έχεις ανάγκη να σε διαβάσουν. Γιατί το να κερδίσεις τον αναγνώστη είναι αποδοχή, αναγνώριση, χειροκρότημα. Πόσοι το εισπράττουν πραγματικά ολόκληρο, χωρίς περικοπές, στον ανταγωνισμό κειμένων του Διαδικτύου;
Και για να έχουμε καλό ρώτημα, πάμε στα καθ’ ημάς. Εσύ έφτασες ως το τέλος τούτου του κειμένου; Με οριζόντια ανάγνωση, όχι διαγώνια. Τίμια πράγματα.
