του Γιάννη Βαθυά*
Στις Κυκλάδες, και το ποδόσφαιρο είναι μια συνέχεια του τοπίου. Όπως ο άνεμος σμιλεύει τα βράχια και η αλμύρα ποτίζει τα σπίτια, έτσι και η μπάλα κυλά κουβαλώντας μνήμες, ρίζες και ανθρώπινες ιστορίες. Κάθε αγώνας είναι ένα μικρό ταξίδι στο Αιγαίο. Και η συνάντηση του Παμμηλιακού με τον Ανδριακό, αυτή την Κυριακή στο Κερατσίνι, μοιάζει με θαλάσσιο πέρασμα που ενώνει δύο νησιά σε μια κοινή αφήγηση. Σαν μια στιγμή που δύο νησιά πλησιάζουν, όχι για να συγκρουστούν, αλλά για να θυμηθούν πως, βαθιά μέσα τους, ανήκουν στο ίδιο νερό, στο νερό του Αιγαίου.
Για κάποιον που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μήλο, αλλά ζει και εργάζεται στην Άνδρο, το παιχνίδι αυτό δεν είναι ποτέ ουδέτερο. Είναι σαν να στέκεσαι ανάμεσα σε δύο λιμάνια, να ακούς δύο διαφορετικά κύματα να σπάνε στην ίδια ακτή. Δεν υπάρχει σύγκρουση, υπάρχει συνύπαρξη. Γιατί στις Κυκλάδες, η ταυτότητα δεν είναι αποκλειστική, είναι πολυφωνική, όπως το ίδιο το αρχιπέλαγος. Είναι σαν ένα πέρασμα στο πέλαγος.
Ο Παμμηλιακός φέρνει μαζί του τη γήινη δύναμη της Μήλου. Ένα νησί ηφαιστειακό, με χρώματα που αλλάζουν στο φως, με μια ενέργεια σχεδόν πρωτογενή. Είναι μια ομάδα που θυμίζει τα ίδια της τα πετρώματα, ανθεκτική, σκληρή, αλλά και απρόβλεπτα όμορφη μέσα στην απλότητά της.
Ο Ανδριακός, από την άλλη, κουβαλά τη ροή της Άνδρου. Ένα νησί πιο πράσινο, με μια διαφορετική σχέση με τον χρόνο και την κίνηση. Η ομάδα της Άνδρου έχει κάτι το στοχαστικό στο παιχνίδι της. Δεν βιάζεται. Αναπτύσσεται όπως τα μονοπάτια της, με κατεύθυνση, αλλά και με επίγνωση του χώρου.
Το Κερατσίνι, ως τόπος συνάντησης, λειτουργεί σχεδόν συμβολικά. Μακριά από τα νησιά, αλλά όχι έξω από το πνεύμα τους. Εκεί, οι δύο ομάδες αφήνουν πίσω την έννοια της έδρας και συναντιούνται σε έναν ενδιάμεσο χώρο, όπως τα καράβια που διασταυρώνονται στο πέλαγος χωρίς να ανήκουν πουθενά και ταυτόχρονα παντού.
Όσο κι αν ποδοσφαιρικά η ανάλυση στέκεται στα σχήματα και τις τακτικές, η ουσία βρίσκεται αλλού. Στις Κυκλάδες, το ποδόσφαιρο δεν είναι αποτέλεσμα, είναι εμπειρία. Είναι το απόγευμα στο γήπεδο, η φωνή που ακούγεται καθαρά χωρίς μικρόφωνα, το χειροκρότημα που δεν ξεχωρίζει χρώματα. Είναι η στιγμή που ο αντίπαλος αναγνωρίζεται πρώτα ως άνθρωπος και μετά ως αντίπαλος.
Υπάρχει κάτι σχεδόν φιλοσοφικό σε αυτό. Ίσως γιατί τα νησιά διδάσκουν την έννοια του μέτρου. Τίποτα δεν περισσεύει, τίποτα δεν είναι υπερβολικό. Το ίδιο και στο ποδόσφαιρό τους. Δεν θα βρεις τη φαντασμαγορία των μεγάλων πρωταθλημάτων, αλλά θα βρεις κάτι πιο σπάνιο, την αυθεντικότητα. Και αυτή η αυθεντικότητα είναι που κάνει τέτοιες αναμετρήσεις να ξεχωρίζουν.
Την Κυριακή στο Κερατσίνι, λοιπόν, θα θυμηθούμε ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να είναι γέφυρα. Ότι μπορεί να ενώνει τόπους, ανθρώπους και μνήμες. Ότι, όπως τα καράβια που φεύγουν από τη Μήλο φτάνουν στον Πειραιά και από την Άνδρο στη Ραφήνα, έτσι και η μπάλα μπορεί να κουβαλά κάτι περισσότερο από ένα σκορ, μπορεί να κουβαλά ταυτότητα.
Το πιο σημαντικό στο σφύριγμα της λήξης θα είναι ότι, για ενενήντα λεπτά, δύο νησιά θα μιλήσουν την ίδια γλώσσα, τη γλώσσα του παιχνιδιού, του σεβασμού και της κοινής θάλασσας.
- *Το άρθρο, που αναγάγει σε περίτεχνο κείμενο έναν απλό αγώνα ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου, δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα andros.gr. Ο Γιάννης Βαθυάς κατάγεται από τη Μήλο, την οποία λατρεύει, και σήμερα ζει στην Άνδρο όπου εργάζεται ως εκπρόσωπος Τύπου στον Δήμο, ύστερα από μακρά δημοσιογραφική πορεία στον αθηναϊκό Τύπο στον οποίο, μεταξύ άλλων, θήτευσε για πολλά χρόνια και ως επιτελικό στέλεχος της Καθημερινής.
