του Διονύση Βραϊμάκη
Η ιστορία της δημοσιογραφίας και της τυπογραφίας αποτυπώνεται σε όρους που φανερώνουν εποχές και εξελίξεις. Λινοτυπία, μήτρες, μάρμαρο, βούρτσες, στιγμόμετρο, οκτάστηλο, αράδα, κλαβιέ, ρολό, απόρολο, αντιμόνιο, ξύλινα γράμματα, τσιγκογραφείο, κυλινδρικό πιεστήριο.
Και μετά: όφσετ, λετρασέτ, ράστερ, χρωμοφάν, φιλμ, μονταζιέρες, τετραχρωμίες.
Και κατόπιν: σελίδες που σχηματίζονται στην οθόνη του υπολογιστή, φωτοσόπ, ψηφιακό μοντάζ, αλλαγές σχημάτων με το πάτημα ενός κουμπιού, φωτογραφίες που διορθώνονται ηλεκτρονικά, αποστολή της σελίδας στο πιεστήριο ψηφιακά.
Και πάνω από όλα αυτά, οι άνθρωποι. Λινοτύπες, μαρμαράδες, πιέστες, τσιγκογράφοι, φωτογράφοι, μοντέρ, γραφίστες, αρτ, φωτοσυνθέτες, σελιδοποιοί και, φυσικά, δημοσιογράφοι. Κυρίως οι επιτελικοί, αυτοί που χαρακτηρίζονται «εφημεριδάδες» γιατί ξέρουν καλά τα μυστικά και τα φανερά των εφημερίδων και έχουν πρωταγωνιστήσει στο στήσιμο και την οργάνωσή τους για πολλά χρόνια.
Όλοι άνθρωποι του Τύπου. Δημοσιογράφοι και τεχνικοί που, στην επαγγελματική τους διαδρομή, έγραψαν, σχεδίασαν, οργάνωσαν και έκλεισαν χιλιάδες σελίδες για ένα προϊόν της ενημέρωσης που έγινε σιγά σιγά αγαθό εν ανεπαρκεία από πλευράς ποιότητας. Ένα είδος που συρρικνώνεται στην αγορά και τείνει να γίνει «προστατευόμενο», καθώς πολλοί εκδότες το διατηρούν, προφανώς, με χασούρα. Γιατί; Γιατί τα έσοδα από τις χαμηλές κυκλοφορίες και τη διαφήμιση δεν επαρκούν για να καλύψουν τα έξοδα, έστω και συμπιεσμένα.
Μιλάω για εκείνους που δούλεψαν και δουλεύουν κυρίως ή και αποκλειστικά στις εφημερίδες και οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων εκλείπουν. Γιατί σήμερα η δημοσιογραφική προσφορά είναι συνήθως σύμμεικτη: και εφημερίδα και τηλεόραση και ραδιόφωνο και διαδίκτυο. Πολυεργαλεία.
Οι εφημεριδάδες ήξεραν από μέσα τη δουλειά και έφτιαχναν καλές εφημερίδες. Υπάρχουν και σήμερα; Φυσικά. Όπως υπάρχουν ακόμη και καλές εφημερίδες. Όχι πάρα πολλές, αλλά βλέπουμε αυτές τις λίγες να είναι καλοσχεδιασμένες, δημοσιογραφικά συνεπείς, με σωστά ελληνικά. Εφημερίδες που, εις πείσμα της οικονομικής στενότητας, βγάζουν θέματα, σέβονται την είδηση, τη γλώσσα, τον «πελάτη».
Δεν ξέρουμε για πόσο, πόσες και σε ποια μορφή θα υπάρχουν. Το σίγουρο είναι ότι εκείνοι που θα ασχολούνται αποκλειστικά με τις εφημερίδες θα λιγοστεύουν όλο και περισσότερο. Και δεν έχουν κηρυχθεί προστατευόμενο είδος. Ενώ θα έπρεπε.
- το κείμενο του Διονύση Βραϊμάκη είναι από το HARDDOG
