Το μωρό, τα νερά και η Αριστερά

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κομμουνιστική Αριστερά, υπαρκτή, αν και αποφεύγεται η αναφορά της στα ρεύματα που συγκροτούν την ΕΛΑΣ, υπήρξε για δεκαετίες μεγάλη σχολή στελεχών. Σ’ αυτό συνέτειναν η ιστορική διαδρομή, η απελευθερωτική ιδεολογία, η απόσταση από την πολιτική εξουσία, αλλά και η οργάνωση.

Η διαδρομή των διωγμών και η ιδεολογία καθόριζαν την αφοσίωση. Ο αποκλεισμός από την πολιτική εξουσία, ή και η άρνησή της, δεν άφηναν πολλά περιθώρια για προσωπικές ατζέντες. Πολύ καλύτερη «προοπτική καριέρας» είχε η συμμετοχή σε άλλα κόμματα. Και η οργάνωση επέβαλλε πειθαρχία και συλλογικότητα, όχι μόνο ως επιλογή, αλλά και ως υποχρέωση. Οπου δεν έπεφτε λόγος…

Κάποια στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ, με ρίζες και στο κομμουνιστικό κίνημα, μεγάλωσε και έφτασε μέχρι τη διακυβέρνηση, ήρθαν οι μέλισσες. Η ιδεολογική συνοχή αντικαταστάθηκε από τάσεις – ευφημισμό για κόμματα μέσα στο κόμμα. Η πειθαρχία διασπάστηκε σε πειθαρχίες ομάδων και μάχες συσχετισμών. Η συλλογικότητα ως ουσία και εικόνα αντικαταστάθηκε από μια ανησυχητική πανσπερμία. Για να καταλήξει ένα μεγάλο κόμμα στην απαξίωση, την εκλογική ήττα του 2023 και τα μεθεόρτια. Με μια από τις βασικές αιτίες τα καπετανάτα, τις δημόσιες αντιπαραθέσεις, τις εκρήξεις προσωπικής φιλοδοξίας, ακόμα και ναρκισσισμού, που ακύρωναν κάθε εικόνα σοβαρότητας και αποτελεσματικότητας.

Η κυβερνώσα Αριστερά αποδείχτηκε δηλαδή εγχείρημα όχι μόνο δύσκολο, αλλά και εκτεθειμένο σε νέου τύπου παθογένειες. Βουλευτικές έδρες, υπουργικοί θώκοι, κρατικές θέσεις επηρέαζαν και καθόριζαν κίνητρα και συμπεριφορές. Ενώ από την άλλη, το γεγονός ότι η Αριστερά από αγωνιστική εξελίχθηκε σε ανταγωνιστική για τους ιδιοκτήτες της εξουσίας την έβαλε στο στόχαστρό τους, αλλά και στον μεγεθυντικό φακό μιας καχύποπτης κοινής γνώμης. Τα εσωκομματικά πταίσματα εξελίχθηκαν σε κομματικά κακουργήματα, οι λέξεις έγιναν όπλα, το λεγόμενο ηθικό πλεονέκτημα έγινε αγαπημένος στόχος. Με τη βοήθεια ασύγγνωστων συμπεριφορών όλα αυτά μόνο αναποτελεσματικά δεν αποδείχτηκαν.

Τον σταυρό, ως γνωστόν, φορτώθηκε ο Τσίπρας, που αντιμετώπισε αυτοκριτικά στην «Ιθάκη» την ανοχή του. Και εύλογα ρωτήθηκε, στο πλαίσιο της ΔΕΘ, πώς βλέπει τώρα τα πράγματα. Επαθα κι έμαθα, απάντησε συνοπτικά. Αλλά δεν είναι μόνο θέμα Τσίπρα η πρόληψη αντίστοιχων φαινομένων στην ΕΛ.Α.Σ, που ιδρύθηκε και υπάρχει ως κόμμα εξουσίας. Και παρά το γεγονός ότι στα πρώτα βήματά της δεν εμφανίζονται ανησυχητικά συμπτώματα, δεν χρειάζεται να πάθει κι αυτή για να μάθει. Χρειάζεται προγραμματική συνοχή, καταστατικούς κανόνες, αυστηρή τήρησή τους. Ανοχή σε λάθη απειρίας, αλλά όχι σε συμπεριφορές που βάζουν την προσωπική ατζέντα πάνω από συλλογικές αποφάσεις.

Δεν είναι όλοι χτεσινοί στην ΕΛΑΣ. Ξέρουν ότι η συλλογικότητα είναι έωλη χωρίς πειθαρχία. Συνειδητή πειθαρχία προφανώς, αλλά όχι α λα καρτ. Οχι χωρίς συνέπειες, εάν και εφόσον. Ξέρουν επίσης ότι η ελευθερία και η αντιπαράθεση απόψεων είναι οξυγόνο της εσωκομματικής δημοκρατίας, αλλά γίνονται κίνηση, δράση και θετικό αποτέλεσμα, μόνο όταν καταλήγουν σε υποχρεωτικές για όλους αποφάσεις. Καλό λοιπόν είναι να πετάξουν τα παλιά νερά, αλλά να κρατήσουν το μωρό της εμπειρίας. Κομμουνιστικής, αριστερής, αρνητικής ή θετικής…

Θανάσης Καρτερός

Εφημερίδα των Συντακτών