Ο σεισμός της Πάρνηθας, σαν σήμερα το 1999, διασταύρωσε τις παράλληλες τροχιές της ζωής μας. Συναντηθήκαμε όλοι στο ίδιο δευτερόλεπτο, στο πρώτο που άρχισε να κουνάει η αττική γη. Ο ένας στον άλλον περιγράψαμε τι κάναμε ακριβώς στις 14:56 της 7ης Σεπτεμβρίου ΄99. Είμαστε στο ασανσέρ πριν πατήσουμε το κουμπί του ορόφου, βρισκόμασταν όρθιοι στο φωτοτυπικό του γραφείου, στο σούπερ μάρκετ –ακριβώς μπροστά στο ταμείο–, στο νεροχύτη πλένοντας τα πιάτα του μεσημεριανού ή, ακόμα πιο πεζά, στην τουαλέτα. Ένας σκηνοθέτης μάλιστα, που δεν ζει σήμερα, έλεγε ότι ο σεισμός τον βρήκε την ώρα του έρωτα –τι γλυκό!
Για την Αθήνα η σεισμική ένταση ήταν πρωτόγνωρη. Και οι πολυήμεροι βασανιστικοί μετασεισμοί που ακολούθησαν το ίδιο. Ο Από Κάτω βαρούσε αδιάκριτα, νύχτα και μέρα. Τέντωνε τα νεύρα μας, έπαιζε νότες με τους παλμούς μας, μας χλεύαζε.
Βγαίναμε στους δρόμους, κάναμε παρέες, γειτονεύαμε, δεθήκαμε, παρτάραμε στους δρόμους με ανοικτές τις πόρτες των αυτοκινήτων και τα ηχεία στη διαπασών. Και κάποιοι από εμάς γράφαμε είτε για τη δουλειά είτε για προσωπική χρήση. Ένα κείμενο εκείνων των ημερών βρήκα τυχαία κάνοντας εκκαθαριστικές ανασκαφές σε σκληρούς δίσκους και σε στικάκια. Πριν πατήσω ντιλίτ –όπως πολλές φορές κάνω σε γραπτά που έπαψα να αναγνωρίζω ως δικά μου– του έριξα μια ματιά, μετά δύο, και τέλος το διάβασα ολόκληρο σαν ένας τρίτος, όχι ως εκείνος που το είχε γράψει, και που, στο κάτω κάτω, δεν είναι ίδιος με τον σημερινό εμένα. Και αποφάσισα να το βγάλω για πρώτη φορά από το διαδικτυακό συρτάρι και να του δώσω βήμα.
Δεν ξέρω σε τι κατηγορία να το κατατάξω. Άρθρο; Όχι. Χρονογράφημα; Κάπως μοιάζει. Ευθυμογράφημα; Είχε ψήγματα χιούμορ, αλλά δεν ήταν τέτοιο. Νομίζω, αν θυμάμαι καλά, ότι πήγαινε για διήγημα και κακοφόρμισε. Τελικά το ανεβάζω (θα το ανεβάσω σε λίγες ώρες) σαν υβρίδιο με τίτλο «Τα παιδιά του σεισμού», ενώ ο πρώτος του τίτλος ήταν «Κεραμίδια στο ισόγειο». Είναι αφιερωμένο στα παιδιά που βγήκαν τότε, στις μέρες του άγχους των αδιάκοπων μετασεισμών, μέσα από πρόωρα διαρρηγμένους υμένες και τα οποία σήμερα είναι 27 ετών.
Εδώ μια πρόγευση, με την πρώτη παράγραφο του κειμένου: «Γράφω και κλέβω ματιές από το πληκτρολόγιο. Κοιτάω πεταχτά τις ευθείες των τοίχων. Τα ντουβάρια είναι στη θέση τους, απολύτως κατακόρυφα, όπως και λίγο πριν που τα είχα ξανακοιτάξει. Προσέχω τα γωνιάσματα να είναι ακριβώς ενενήντα μοίρες. Παρατηρώ τους σοβάδες, τα ανώφλια στις πόρτες –τα πρέκια δηλαδή–, αυτά που θα σταθώ από κάτω για να με σώσουν αν το κτίριο καταρρεύσει».
Πριν δώσω ραντεβού για την επόμενη ανάρτηση, δυο ακόμα αναφορές:
Η πρώτη: Δεν έμαθα αν ο σεισμός είχε κάποια επιρροή, αρνητική ή θετική, στην ερωτική κινητικότητα του σκηνοθέτη την ώρα εκείνη.
Η δεύτερη: Ζήτησα από τον Chat να μου βρει την ακριβή ώρα έναρξης του σεισμού. «14:56:50,5», απάντησε. Σχολαστικός πάντα.
Διονύσης Βραϊμάκης / Harddog
** O φονικός σεισμό της Πάρνηθας τον Σεπτέμβριο του 1999, μεγέθους 5,9 Ρίχτερ, άφησε πίσω του 143 νεκρούς, ενώ εκατοντάδες τραυματίστηκαν, δεκάδες κτίρια κατέρρευσαν και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι συνολικές οικονομικές ζημιές έχουν εκτιμηθεί σε περίπου 3 δισ. ευρώ. Το μέγεθος του σεισμού δεν ήταν εξαιρετικά υψηλό για τα ελληνικά δεδομένα. Αυτό που τον έκανε τόσο καταστροφικό ήταν κυρίως η θέση του.
Το επίκεντρο βρισκόταν εξαιρετικά κοντά στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και οι μεγαλύτερες ζημιές σημειώθηκαν στα βορειοδυτικά προάστια: Αχαρνές, Άνω Λιόσια, Μεταμόρφωση, Νέα Φιλαδέλφεια, Καματερό, Φυλή και Θρακομακεδόνες.
Το εστιακό βάθος ήταν μικρό, ενώ η περιοχή που ενεργοποιήθηκε δεν είχε μέχρι τότε δώσει κάποιον αντίστοιχα ισχυρό γνωστό σεισμό στη σύγχρονη εποχή. Αυτό αιφνιδίασε σε μεγάλο βαθμό και τη σεισμολογική κοινότητα.
Μετασεισμοί ακολούθησαν για μήνες, κρατώντας χιλιάδες κατοίκους σε συνεχή αγωνία.