Οσοι παρακολουθούν τη δράση βετεράνων Αμερικανών πολιτικών (ασυνήθιστο και σχεδόν ακατανόητο χόμπι) εντόπισαν πριν από λίγο καιρό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια ανάρτηση του Νιουτ Γκίνγκριτς, πρώην προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων. Ο 83χρονος Ρεπουμπλικανός κοινοποίησε ανάρτηση σατιρικού ιστότοπου που πρόβαλλε μια φοβερή, κυριολεκτικά, ιδέα: να χρησιμοποιηθούν πυρηνικές βόμβες για τη διάνοιξη στη Μέση Ανατολή ενός νέου καναλιού, μιας τεχνητής υδάτινης διαδρομής που θα αποφεύγει τους πυραύλους του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.
Ο γερο-Νιουτ άφησε ασχολίαστο το περιεχόμενο της ανάρτησης. Πιθανότατα δεν υιοθέτησε την εξωφρενική πρόταση. Ούτε όμως την καταδίκασε. Ισως να χασκογελούσε μόνος του σε μια γωνιά της έπαυλής του, στο Κολόμπους της πολιτείας Τζόρτζια, ενθυμούμενος ότι τέτοιες προτάσεις είχαν ληφθεί σοβαρά υπόψη –και χρηματοδοτηθεί– από κυβερνήσεις των ΗΠΑ στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.
Πυρηνικά φουρνέλα και άλλες ακρότητες. Τις θυμίζει σε άρθρο της στον επιστημονικό διαδικτυακό κόμβο theconversation.com η Κριστίν Κάινερ, καθηγήτρια του Ινστιτούτου Τεχνολογίας του Ρότσεστερ στη Νέα Υόρκη.
Λίγο μετά τη νίλα που έπαθαν Βρετανοί και Γάλλοι στις 26 Ιουλίου 1956 όταν ο Αιγύπτιος εθνικιστής ηγέτης Νάσερ εθνικοποίησε τη Διώρυγα του Σουέζ, αναδύθηκε στην επιφάνεια η ιδέα για το «νέο κανάλι». Παλαιοί και όψιμοι αποικιοκράτες επιθυμούσαν διακαώς να προσφέρουν στα πετρελαιοφόρα μια παράκαμψη της αιγυπτιακής διώρυγας.
Ο πλανήτης είχε εισέλθει στην ατομική εποχή. Για να ξεπλύνει το πρωτοφανές έγκλημα πολέμου στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι (περίπου 200.000 άμαχοι Ιάπωνες νεκροί από ρίψεις ατομικών βομβών), αλλά και για να κάνει μπίζνες, ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ λάνσαρε την ειρηνική χρήση της ατομικής ενέργειας. Σαν πανάκεια, σαν μονόδρομο για την ανάπτυξη και την ευημερία. Ακόμη και η μικρή Ελλάδα των νικητών του Εμφυλίου «αγόρασε» το επικίνδυνο αφήγημα, όπως περιγράφει διεξοδικά στο βιβλίο του «Ατομική Εποχή» (Εκδ. Παπαδόπουλος, 2023) ο ακαταπόνητος Αχιλλέας Χεκίμογλου.
Οι Αμερικανοί πολιτικοί είδαν με καλό μάτι τις πυρηνικές εκσκαφές σε δύο περιπτώσεις. Πρώτον, στη δημιουργία ενός λιμανιού στην Αλάσκα πυροδοτώντας (θεωρητικά) πέντε θερμοπυρηνικές βόμβες σε παράλια περιοχή αυτοχθόνων πληθυσμών. Και, δεύτερον και χειρότερο, στο διαβόητο σχέδιο «Panatomic Canal»: 294 πυρηνικά εκρηκτικά σε 14 ξεχωριστές εκρήξεις θα ισοπέδωναν σε ευθεία γραμμή δεκάδες χιλιόμετρα της μεθορίου Παναμά-Κολομβίας, κατασκευάζοντας (πάλι θεωρητικά) μια Διώρυγα του Παναμά Νο 2 χωρίς υψομετρική διαφορά.
Οι αδίστακτοι αυτοί τύποι, πολιτικοί σαν τον πρόεδρο Λίντον Τζόνσον και επίορκοι επιστήμονες σαν τον Ουγγρο-Αμερικανό φυσικό Εντουαρντ Τέλερ, πατέρα της βόμβας υδρογόνου, μελετούσαν στα σοβαρό το σχέδιο το 1964, αψηφώντας τη ραδιενέργεια – έλεγαν ότι αρκεί να μεταφέρουν σε ασφαλές μέρος 30.000 κατοίκους της περιοχής.
Τα σχέδια εγκαταλείφθηκαν τη δεκαετία του ’70 όταν μπήκε φρένο στις πυρηνικές δοκιμές και ήρθε η διπλή λυπητερή από το κόστος του πολέμου του Βιετνάμ και την πετρελαϊκή κρίση. Κάπου υπάρχουν όμως. Λέτε να τα πάρει χαμπάρι ο πορτοκαλί πρόεδρος;
Γιώργος Ι. Αλλαμανής
Εφημερίδα των Συντακτών