Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Θα συνεχίσει η ΕΕ τη συνεργασία με ένα κράτος Απαρτχάιντ;


Ερώτηση στην Κομισιόν για τη νομοθέτηση της θανατικής ποινής στην Κνεσέτ

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σχετικά με την ψήφιση νόμου από το ισραηλινό κοινοβούλιο στις 30 Μαρτίου 2026, ο οποίος προβλέπει θανατική ποινή με απαγχονισμό για όποιον «προκαλεί σκόπιμα το θάνατο ενός ατόμου με σκοπό να βλάψει έναν Ισραηλινό πολίτη ή κάτοικο από πρόθεση να θέσει τέρμα στην ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ», κατέθεσε ο αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left) και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αρβανίτης.

Όπως επισημαίνει ο ευρωβουλευτής, η διάταξη περί «άρνησης ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ» πρακτικά εξαιρεί τη συντριπτική πλειονότητα των Εβραίων πολιτών και καθιστά τον νόμο de facto εργαλείο στοχευμένης φυλετικής διάκρισης σε βάρος των Παλαιστινίων — γεγονός που αποτυπώθηκε ανοιχτά στις δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων κατά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία. Πρόκειται για ακόμη ένα θεσμικό βήμα ενός κράτους Απαρτχάιντ, που συστηματικά θεσμοθετεί τη φυλετική ιεράρχηση με εργαλεία κρατικής βίας, ενώ παράλληλα στη Λωρίδα της Γάζας συντελείται γενοκτονία και οι Εβραίοι έποικοι συνεχίζουν ατιμώρητοι τα εγκλήματά τους κατά των Παλαιστινίων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Μάλιστα, διατάσσει τα στρατιωτικά δικαστήρια της Δυτικής Όχθης, τα οποία δικάζουν μόνο Παλαιστίνιους, να καθιερώσουν τη θανατική ποινή ως την προεπιλεγμένη ποινή για όσους καταδικάζονται, εκτός από ειδικές περιπτώσεις.

Η Ένωση Πολιτικών Δικαιωμάτων του Ισραήλ έχει ήδη προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο επικαλούμενη «προμελετημένη διάκριση», ενώ ο νόμος έχει καταγγελθεί επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον ΟΗΕ, αρκετά ευρωπαϊκά κράτη και πλήθος διεθνών οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κώστας Αρβανίτης ερωτά την Επιτροπή ποιες άμεσες και έμπρακτες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει, ζητώντας παράλληλα πλήρη λογοδοσία για τις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ προς το Ισραήλ κατά την τελευταία πενταετία και τον σχετικό προγραμματισμό για τα επόμενα πέντε χρόνια. Θέτει, δε, με σαφήνεια το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίζει να χρηματοδοτεί κράτος που παραβιάζει κατάφωρα, επανειλημμένα και αποδεδειγμένα τις ίδιες τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της;

Ακολουθεί η ερώτηση του Κώστα Αρβανίτη:

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Κωνσταντίνος Αρβανίτης (The Left)
Θέμα: Ισραήλ: θανατική ποινή και φυλετικές διακρίσεις.
Το ισραηλινό κοινοβούλιο νομοθέτησε στις 30.03.2026 την επιβολή θανατικής ποινής με απαγχονισμό για όποιον «προκαλεί σκόπιμα το θάνατο ενός ατόμου με σκοπό να βλάψει έναν Ισραηλινό πολίτη ή κάτοικο από πρόθεση να θέσει τέρμα στην ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ».
Η προϋπόθεση «άρνησης ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ» πρακτικά εξαιρεί τη συντριπτική πλειονότητα των Εβραίων και καθιστά τον νόμο de facto μέσο απαράδεκτης και στοχευμένης φυλετικής διάκρισης σε βάρος των Παλαιστινίων, όπως έγινε αντιληπτό και από δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων κατά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία.
Η εξέλιξη αυτή ώθησε την Ένωση Πολιτικών Δικαιωμάτων του Ισραήλ σε υποβολή προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο επικαλούμενη «προμελετημένη διάκριση» και αρκετά ευρωπαϊκά κράτη σε επίσημη καταδίκη του νόμου, τον οποίον καταγγέλλουν με οξείς τοποθετήσεις η ΕΕ, (1) το Συμβούλιο της Ευρώπης, (2) o OHE (3), και πλήθος διεθνών οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών.
Ενόψει των ανωτέρω ερωτάται η Επιτροπή:Ποιες είναι οι άμεσες έμπρακτες ενέργειες τις οποίες προτίθεται να αναλάβει σχετικά με το ζήτημα;
Σε τι συνολικό ποσό ανέρχονται οι κάθε λογής χρηματοδοτήσεις της ΕΕ προς το Ισραήλ τα τελευταία πέντε έτη και ποιος είναι ο σχετικός προγραμματισμός για την προσεχή πενταετία; Θα συνεχίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να χρηματοδοτεί τρίτο κράτος το οποίο παραβιάζει κατάφωρα, επανειλημμένα, και αποδεδειγμένα τις ίδιες τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της;
Κατάθεση: 31.3.2026
1 «αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε όλες τις περιπτώσεις και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. … παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή … δεν έχει επίσης αποδεδειγμένο αποτρεπτικό αποτέλεσμα και καθιστά μη αναστρέψιμα τυχόν δικαστικά σφάλματα … σοβαρή οπισθοδρόμηση … παροτρύνει το Ισραήλ να συμμορφωθεί … με τις υποχρεώσεις του βάσει του διεθνούς δικαίου … όπως αντικατοπτρίζεται επίσης στις διατάξεις της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ.»
2 «Σοβαρή οπισθοδρόμηση που δεν συνάδει με τα σύγχρονα πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. … οποιαδήποτε εφαρμογή της που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως διακριτική είναι απαράδεκτη», «θα εξετάσει τις επιπτώσεις στις συμβάσεις … και στους μηχανισμούς συνεργασίας στους οποίους συμμετέχει.»
3 «εδραιώνει περαιτέρω την παραβίαση από το Ισραήλ της απαγόρευσης του φυλετικού διαχωρισμού και του απαρτχάιντ, καθώς θα εφαρμόζεται αποκλειστικά στους Παλαιστινίους της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης και του Ισραήλ, οι οποίοι συχνά καταδικάζονται μετά από άδικες δίκες.»