Έντονη αντιπαράθεση στους κόλπους της Δικαιοσύνης πυροδότησε άρθρο του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Φλωρίδη στην «Καθημερινή», με τίτλο «Φλέβα διαφθοράς στη Δικαιοσύνη», στο οποίο καταγγέλλει την παραπομπή σε δίκη έντεκα προσώπων, παρά την, κατά την κρίση του, παντελή έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων. Η παρέμβασή του σε εν εξελίξει δικαστική υπόθεση προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις.
Μέχρι στιγμής υπάρχουν ανακοινώσεις από τον Άρειο Πάγο και την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, από την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελών και από την Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος.
Παράλληλα, ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να κινηθεί πειθαρχική δίωξη σε βάρος Φλωρίδη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, όχι όμως τον από τον υπουργό ο οποίος θα δηλώσει αποχη λόγω συγγένειας, αλλά από υφυπουργό Γιάννη Μπούγα.
Η καταγγελία για «κατασκευασμένες δικαστικές κρίσεις»
Συγκεκριμένα αναφέρει μεταξύ άλλων:
[...]"Γράφω αυτό το άρθρο επειδή πρόσφατα χειρίστηκα μία ποινική υπόθεση με έντεκα κατηγορουμένους, όπου η κατηγορία ήταν στην κυριολεξία ανυπόστατη. Μια υπόθεση που, και ύστερα από τριάντα επτά χρόνια υπηρεσίας, με τράνταξε και ταυτόχρονα με τρόμαξε. Η επιμονή στην προώθηση της κατηγορίας παρά την παντελή έλλειψη στοιχείων, μου δημιούργησε σοβαρά ερωτήματα για τον ρόλο των δικαστικών λειτουργών που τη χειρίστηκαν. Ο προβληματισμός μου ενισχύθηκε από το ότι ένας από τους έντεκα κατηγορουμένους ήταν στενός συγγενής εν ενεργεία κυβερνητικού αξιωματούχου.»Ο εισαγγελέας του πρώτου βαθμού το αντιλήφθηκε ορθά και ζήτησε αιτιολογημένα την αρχειοθέτηση της υπόθεσης. Η αρχειοθέτηση όμως δεν εγκρίθηκε από τον εισαγγελέα του δεύτερου βαθμού και ζήτησε να ασκηθεί ποινική δίωξη σε βάρος τους. Σε επόμενο στάδιο, άλλος εισαγγελέας του δεύτερου βαθμού έκανε δεκτή την προσφυγή κατά της παραπομπής τους και πρότεινε και πάλι την αρχειοθέτηση της υπόθεσης. Η υπόθεση επέστρεψε στον πρώτο βαθμό όπου ο εισαγγελέας διαφώνησε με την απαλλακτική κρίση του εισαγγελέα του δεύτερου βαθμού και τελικά το δικαστικό συμβούλιο αποφάσισε την παραπομπή των έντεκα κατηγορουμένων σε δίκη. Στη συνέχεια άλλος εισαγγελέας του δεύτερου βαθμού άσκησε έφεση υπέρ των έντεκα κατηγορουμένων ζητώντας την απαλλαγή τους από κάθε κατηγορία. Το συμβούλιο του δεύτερου βαθμού δεν έκανε δεκτή την έφεση και επικύρωσε την παραπομπή τους.»Χειριζόμενος πλέον την υπόθεση στον Αρειο Πάγο, ύστερα από αίτηση των κατηγορουμένων, ζήτησα την αναίρεση του βουλεύματος του δευτέρου βαθμό και την απαλλαγή τους από τον ίδιο τον Αρειο Πάγο. Ομως το συμβούλιο του Αρείου Πάγου απέρριψε την αναίρεσή μου.»Και οι τέσσερις εισαγγελείς που αντιστάθηκαν, κατέγραψαν στα δικαστικά τους κείμενα ένα κοινό βασικό δεδομένο: Οτι τα αποδεικτικά στοιχεία που υποτίθεται θεμελίωναν τα εγκλήματα, ήταν σαθρά και δεν μπορούσαν να στηρίξουν τις κατηγορίες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν επρόκειτο για έκφραση κρίσης πίσω από την οποία θα μπορούσε να καλυφθεί ο δικαστής. Ηταν κατασκευή κρίσης.»Το σοκ ήταν μεγάλο και πρώτα από όλα για όσους βρέθηκαν άδικα στη θέση του κατηγορουμένου. Κυρίως γιατί η κατασκευασμένη κρίση έφθασε μέχρι τον Αρειο Πάγο. Μοιάζει να μην υπάρχει πια «έξοδος κινδύνου». Δεν μιλάμε απλά για δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες διαφωνείς, αλλά για την αίσθηση ότι κλείνουν όλες οι πόρτες. Χάθηκε η πίστη τους ότι το δικαστικό σύστημα είναι ικανό να αυτοδιορθώνεται. Και βέβαια η αγωνία τους μεγαλώνει: Τι θα γίνει εάν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση και στη δίκη; Το πιο σκληρό για τον αθώο είναι ότι η ίδια η διαδικασία γίνεται τιμωρία πριν καν δικαστεί, με οικονομικό κόστος, δημόσια έκθεση, αγωνία και χωρίς ελπίδα άμεσης αποκατάστασης [...].
Η σκληρή απάντηση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
Η Ένωση ξεκαθαρίζει ότι δεν εξετάζει την ουσία της συγκεκριμένης ποινικής υπόθεσης, καθώς ούτε σχετική αρμοδιότητα έχει ούτε γνωρίζει τη δικογραφία. Θεωρεί, ωστόσο, πρωτοφανές το γεγονός ότι ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός καταφέρεται με τέτοιο τρόπο εναντίον συναδέλφων του που συμμετείχαν στα δικαστικά συμβούλια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο γεγονός ότι ο Βασίλειος Φλωρίδης είχε χειριστεί προσωπικά την υπόθεση στο στάδιο της αναίρεσης, με την Ένωση να επισημαίνει ότι η πρότασή του για απαλλαγή των κατηγορουμένων απορρίφθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο του Αρείου Πάγου.
Παράλληλα, υπενθυμίζει παλαιότερο άρθρο του στην εφημερίδα «Το Βήμα», τον Μάιο του 2016, στο οποίο είχε υποστηρίξει ότι «οι δικαστικοί λειτουργοί που έχουν συγγενικά πρόσωπα με ενεργή ενασχόληση στην πολιτική πρέπει να απέχουν από τον χειρισμό υποθέσεων στα οποία εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα –οι τιμιότεροι όλων κι αν είναι».
«Σε ένα Κράτος Δικαίου, που απαιτεί το σεβασμό των δικαστικών αποφάσεων από κάθε πολίτη, κανείς δικαστικός ή εισαγγελικός λειτουργός δεν δικαιούται αυτού του είδους την ασυλία, όσο ισχυρός κι αν νιώθει, όποιο όνομα και αν φέρει», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
«Για μας είναι η ψυχή του Δικαστικού Σώματος»
«Και αν για σας κ Εισαγγελέα είναι “οι φλέβες της διαφθοράς”, για μας είναι η ψυχή του Δικαστικού Σώματος και η συλλογική μας περηφάνεια», αναφέρει, στρέφοντας πλέον ευθέως την κριτική της στον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου.
Η Ένωση κάνει ακόμη λόγο για «δηλητήριο ενός “θεσμικού” ολοκληρωτισμού», καταγγέλλοντας την τάση να αποδίδεται η κατηγορία της διαφθοράς σε κάθε διαφορετική δικαστική αντίληψη. Μάλιστα, υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους δημόσιες παρεμβάσεις, είτε προέρχονται από δικηγόρους είτε από εισαγγελικούς λειτουργούς, επιχειρούν να απαξιώσουν ηθικά όσους διατυπώνουν διαφορετική κρίση.
«Στους δύσκολους και σκοτεινούς καιρούς που τους σκιάζει ο φόβος και η υποταγή, το σθένος και το ανεπηρέαστο φρόνημα μοιάζουν φωτεινά αστέρια», καταλήγει η ανακοίνωση.
ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ - ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ:
"Με αφορμή πρόσφατη αρθρογραφία και δημοσιεύματα του ηλεκτρονικού Τύπου, ο Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου υπενθυμίζουν ότι οι εισαγγελικές προτάσεις δεν δεσμεύουν τα αρμόδια Δικαστήρια και Δικαστικά Συμβούλια αλλά αποτελούν εφαλτήριο για την αιτιολογημένη κρίση επί των εκάστοτε αναφυομένων νομικών και πραγματικών ζητημάτων, σύμφωνα πάντοτε με τις επιταγές του Κώδικα της Ποινικής Δικονομίας.
Ο εισαγγελικός λειτουργός, του οποίου η πρόταση δεν έγινε δεκτή και διαφωνεί με την κρίση του αρμόδιου δικαστικού οργάνου, δύναται να ασκήσει τα ένδικα μέσα, τα οποία του χορηγεί ο νόμος. Μεταξύ αυτών δεν περιλαμβάνονται δημοσιεύσεις άρθρων στον Τύπο για υποθέσεις, που χειρίστηκε ο ίδιος και στις οποίες δεν έγινε δεκτή η πρότασή του από τον αρμόδιο δικαστικό σχηματισμό.
Τέτοιες δημοσιεύσεις, που αφορούν εκκρεμή υπόθεση ενώπιον του Α΄ βαθμού δικαιοδοσίας και πρόκειται να εκδικασθεί άμεσα, οι οποίες περιέχουν μομφή και καταγγέλλουν αορίστως τους επιληφθέντες δικαστές ως διεφθαρμένους, εκφεύγουν των ορίων της οποιασδήποτε κριτικής των δικαστικών αποφάσεων και βουλευμάτων και πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στο θεσμό της Δικαιοσύνης.
Φωνές αμφισβήτησης της ορθότητας των δικαστικών κρίσεων θα πρέπει, προτού υψωθούν, να διαθέτουν την περίσκεψη της βαρύτητας των λεγομένων και της τήρησης των θεσμικών διαδικασιών, διαφορετικά συγκαταλέγονται στις θυμικές αντιδράσεις επικοινωνιακού χαρακτήρα".
ΕΝΩΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ:
"Με αφορμή πρόσφατη δημόσια παρέμβαση ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού περί διαφθοράς στη Δικαιοσύνη, η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία της εκκρεμούς υπόθεσης, επισημαίνει:
Η αυστηρή κριτική στις δικαστικές και εισαγγελικές κρίσεις είναι θεμιτή. Η διαφωνία, όμως, ακόμη και η πεποίθηση ότι μια κρίση είναι εσφαλμένη, δεν αρκεί για να θεμελιώσει αιτιάσεις περί διαφθοράς. Αυτές απαιτούν συγκεκριμένα περιστατικά και επαρκή τεκμηρίωση. Η διαφορετική ερμηνεία του νόμου ή αξιολόγηση των αποδείξεων δεν μπορεί, αφ’ εαυτής, να μετατρέπεται σε μομφή κατά της εντιμότητας των δικαστικών λειτουργών.
Όπως έχουμε τονίσει και στο παρελθόν, η ανεξαρτησία της δικαιοδοτικής κρίσης αποτελεί συνταγματική εγγύηση. Οι εισαγγελικοί λειτουργοί εκφράζουν τη γνώμη τους αδέσμευτα, υπακούοντας στον νόμο και στη συνείδησή τους.
Συναφώς, η ΣτΕ 705/2026 αναδεικνύει την ανάγκη επαρκούς πραγματικής βάσης για σοβαρές αιτιάσεις που πλήττουν την εντιμότητα και την ανεξαρτησία δικαστικού λειτουργού. Η ευθύνη τεκμηρίωσης και αυτοσυγκράτησης στον δημόσιο λόγο αποκτά ιδιαίτερη θεσμική βαρύτητα, όταν αυτός προέρχεται από εν ενεργεία ανώτατο εισαγγελικό λειτουργό και αφορά υπόθεση την οποία ο ίδιος χειρίστηκε.
Η διαφάνεια και η λογοδοσία υπηρετούνται με στοιχεία και θεσμικές διαδικασίες, με σεβασμό στην ανεξάρτητη δικαιοδοτική κρίση.
Η προτροπή του Σαίξπηρ στον «Άμλετ», «Άκουγε τους πάντες, αλλά μίλα με φειδώ», υπενθυμίζει την αξία της περίσκεψης στον δημόσιο λόγο. Για τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης, η περίσκεψη αυτή αποτελεί ευθύνη ανάλογη του θεσμικού βάρους των λόγων τους".
Οι δημόσιες αναφορές του αντεισαγγελέα προκάλεσαν και την αντίδραση της Εναλλακτικής Παρέμβασης Δικηγόρων Αθήνας, η οποία με επιστολή των συμβούλων της Θανάση Καμπαγιάννη, Κώστα Παπαδάκη και Δημήτρη Σαραφιανού προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ζητά την άμεση υποβολή πειθαρχικής αναφοράς και μηνυτήριας αναφοράς σε βάρος του ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτο το άρθρο του.
Η Εναλλακτική Παρέμβαση υποστηρίζει ότι η δημόσια τοποθέτηση του κ. Φλωρίδη υπερβαίνει τα όρια της ελευθερίας έκφρασης και της κριτικής των δικαστικών αποφάσεων, καθώς, όπως επισημαίνει, ο ίδιος ενδέχεται να κληθεί να κρίνει εκ νέου την υπόθεση, ενώ μπορεί να ασκήσει και πειθαρχική εποπτεία στους εισαγγελικούς λειτουργούς που θα τη χειριστούν.
«Παραβιάζεται έτσι κατάφωρα η ανεξαρτησία του φυσικού δικαστή του οποίου αθέμιτα επηρεάζεται η κρίση», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συντάκτες της επιστολής, κάνοντας λόγο για «εισαγγελική εκτροπή» που, κατά την εκτίμησή τους, τείνει να εξελιχθεί σε νέα κανονικότητα.
Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών εξέδωσε ανακοίνωση για άρθρο του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Φλωρίδη που δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή».
«Η εκφορά κρίσης από Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου για υπόθεση που χειρίστηκε και η οποία τώρα εισάγεται πρωτοδίκως σε ακροατήριο ενώπιον του φυσικού δικαστή, ούτε κατ’ ελάχιστον καλύπτεται από το δικαίωμα έκφρασης δημόσιας γνώμης και κρίσης των δικαστικών αποφάσεων που συνιστά έκφανση του δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου», σημειώνει ο ΔΣΑ.
«Και τούτο γιατί ο εκφέρων τις ανωτέρω κρίσεις Αντεισαγγελέας πιθανόν να κληθεί στο μέλλον να κρίνει εκ νέου επί της ίδιας υπόθεσης, τυγχάνει δε και Προϊστάμενος όλων των εισαγγελικών λειτουργών που θα χειριστούν δικαστικά την υπόθεση. Εν προκειμένω είναι κατάδηλο ότι παραβιάζεται κατάφωρα η ανεξαρτησία του φυσικού δικαστή και επηρεάζεται αθέμιτα η κρίση του», υποστηρίζει ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών.
«Περαιτέρω αμείλικτο καθίσταται το ερώτημα αν δικαιούται ένας ανώτατος Εισαγγελικός λειτουργός που έρχεται αντιμέτωπος καθ’ ομολογίαν του με “φλέβα διαφθοράς” να παραβαίνει το καθήκον του και να μη διατάσσει τη διενέργεια εξέτασης των υπ’ αυτού διαπιστωθέντων, εξαντλώντας τη θεσμική υποχρέωσή του σε συγγραφή “επιφυλλίδων” προς λαϊκή κατανάλωση.
»Ο ΔΣΑ εκφράζει επί της αρχής την αντίθεσή του σε τέτοιου είδους θεσμικές υπερβάσεις και καταδικάζει αυτού του είδους τις αμιγώς επικοινωνιακές τακτικές που, όχι μόνο δεν προάγουν τους θεσμούς, αλλά δυναμιτίζουν έτι περαιτέρω την όποια εναπομείνασα εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη».
"Με αφορμή πρόσφατη δημόσια παρέμβαση ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού περί διαφθοράς στη Δικαιοσύνη, η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος, χωρίς να υπεισέρχεται στην ουσία της εκκρεμούς υπόθεσης, επισημαίνει:
Η αυστηρή κριτική στις δικαστικές και εισαγγελικές κρίσεις είναι θεμιτή. Η διαφωνία, όμως, ακόμη και η πεποίθηση ότι μια κρίση είναι εσφαλμένη, δεν αρκεί για να θεμελιώσει αιτιάσεις περί διαφθοράς. Αυτές απαιτούν συγκεκριμένα περιστατικά και επαρκή τεκμηρίωση. Η διαφορετική ερμηνεία του νόμου ή αξιολόγηση των αποδείξεων δεν μπορεί, αφ’ εαυτής, να μετατρέπεται σε μομφή κατά της εντιμότητας των δικαστικών λειτουργών.
Όπως έχουμε τονίσει και στο παρελθόν, η ανεξαρτησία της δικαιοδοτικής κρίσης αποτελεί συνταγματική εγγύηση. Οι εισαγγελικοί λειτουργοί εκφράζουν τη γνώμη τους αδέσμευτα, υπακούοντας στον νόμο και στη συνείδησή τους.
Συναφώς, η ΣτΕ 705/2026 αναδεικνύει την ανάγκη επαρκούς πραγματικής βάσης για σοβαρές αιτιάσεις που πλήττουν την εντιμότητα και την ανεξαρτησία δικαστικού λειτουργού. Η ευθύνη τεκμηρίωσης και αυτοσυγκράτησης στον δημόσιο λόγο αποκτά ιδιαίτερη θεσμική βαρύτητα, όταν αυτός προέρχεται από εν ενεργεία ανώτατο εισαγγελικό λειτουργό και αφορά υπόθεση την οποία ο ίδιος χειρίστηκε.
Η διαφάνεια και η λογοδοσία υπηρετούνται με στοιχεία και θεσμικές διαδικασίες, με σεβασμό στην ανεξάρτητη δικαιοδοτική κρίση.
Η προτροπή του Σαίξπηρ στον «Άμλετ», «Άκουγε τους πάντες, αλλά μίλα με φειδώ», υπενθυμίζει την αξία της περίσκεψης στον δημόσιο λόγο. Για τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης, η περίσκεψη αυτή αποτελεί ευθύνη ανάλογη του θεσμικού βάρους των λόγων τους".
Πειθαρχική και μηνυτήρια αναφορά
Η Εναλλακτική Παρέμβαση υποστηρίζει ότι η δημόσια τοποθέτηση του κ. Φλωρίδη υπερβαίνει τα όρια της ελευθερίας έκφρασης και της κριτικής των δικαστικών αποφάσεων, καθώς, όπως επισημαίνει, ο ίδιος ενδέχεται να κληθεί να κρίνει εκ νέου την υπόθεση, ενώ μπορεί να ασκήσει και πειθαρχική εποπτεία στους εισαγγελικούς λειτουργούς που θα τη χειριστούν.
«Παραβιάζεται έτσι κατάφωρα η ανεξαρτησία του φυσικού δικαστή του οποίου αθέμιτα επηρεάζεται η κρίση», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συντάκτες της επιστολής, κάνοντας λόγο για «εισαγγελική εκτροπή» που, κατά την εκτίμησή τους, τείνει να εξελιχθεί σε νέα κανονικότητα.
ΔΣΑ για άρθρο Φλωρίδη: Παραβιάζεται η ανεξαρτησία του φυσικού δικαστή
«Η εκφορά κρίσης από Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου για υπόθεση που χειρίστηκε και η οποία τώρα εισάγεται πρωτοδίκως σε ακροατήριο ενώπιον του φυσικού δικαστή, ούτε κατ’ ελάχιστον καλύπτεται από το δικαίωμα έκφρασης δημόσιας γνώμης και κρίσης των δικαστικών αποφάσεων που συνιστά έκφανση του δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου», σημειώνει ο ΔΣΑ.
«Και τούτο γιατί ο εκφέρων τις ανωτέρω κρίσεις Αντεισαγγελέας πιθανόν να κληθεί στο μέλλον να κρίνει εκ νέου επί της ίδιας υπόθεσης, τυγχάνει δε και Προϊστάμενος όλων των εισαγγελικών λειτουργών που θα χειριστούν δικαστικά την υπόθεση. Εν προκειμένω είναι κατάδηλο ότι παραβιάζεται κατάφωρα η ανεξαρτησία του φυσικού δικαστή και επηρεάζεται αθέμιτα η κρίση του», υποστηρίζει ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών.
«Περαιτέρω αμείλικτο καθίσταται το ερώτημα αν δικαιούται ένας ανώτατος Εισαγγελικός λειτουργός που έρχεται αντιμέτωπος καθ’ ομολογίαν του με “φλέβα διαφθοράς” να παραβαίνει το καθήκον του και να μη διατάσσει τη διενέργεια εξέτασης των υπ’ αυτού διαπιστωθέντων, εξαντλώντας τη θεσμική υποχρέωσή του σε συγγραφή “επιφυλλίδων” προς λαϊκή κατανάλωση.
»Ο ΔΣΑ εκφράζει επί της αρχής την αντίθεσή του σε τέτοιου είδους θεσμικές υπερβάσεις και καταδικάζει αυτού του είδους τις αμιγώς επικοινωνιακές τακτικές που, όχι μόνο δεν προάγουν τους θεσμούς, αλλά δυναμιτίζουν έτι περαιτέρω την όποια εναπομείνασα εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη».