Το Μουντιάλ των αποκλεισμών και των reels

Τι θ’ απομείνει από το Μουντιάλ 2026; Τα reels, τα διαλείμματα ενυδάτωσης και η τιμωρία του Ιράν

Το Μουντιάλ κάποτε ήταν γιορτή, τώρα είναι μπίζνες. Και πάντα ήταν και πολιτική. Το Μουντιάλ ακολουθεί τη γενικότερη τάση στα δημοφιλή ομαδικά σπορ: εμπορευματοποίηση, συγκέντρωση κεφαλαίου, μαζικές αγορές, franchise, πολυεπίπεδες συνδέσεις με επενδυτικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Την τάση τη βλέπουμε στο μπάσκετ, στη σύγκλιση επιχειρηματικού μοντέλου μεταξύ ΝΒΑ και Euro League, στην υποβάθμιση των εθνικών πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου εκτός τεσσάρων-πέντε χωρών και την υπερσυγκέντρωση δημοσιότητας και κεφαλαίων στο Champions League· την τάση αυτή τη βλέπουμε ακόμη και στο βόλεϊ με τη διαμόρφωση ισχυρών επαγγελματικών ομάδων σε χώρες με ανύπαρκτη παράδοση όπως η Τουρκία.

Η συγκέντρωση κεφαλαίου και παικτών στις μεγάλες εταιρείες-ομάδες του Champion League λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το Μουντιάλ. Παλιότερα, οι καλύτερες ομάδες, οι πιο θεαματικές ήταν οι Εθνικές με τη συλλογή αστέρων: οι υπερδυνάμεις Βραζιλία, Αργεντινή, Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, και κοντά τους ιστορικά σύνολα όπως η Αγγλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Πολωνία κ.λπ. Όλοι θυμούνται τις Βραζιλίες του Πελέ, του Σόκρατες, του Ζίκο, του Ρονάλντο, τις Αργεντινές του Μαραντόνα, του Πασαρέλα και του Κέμπες, τις Ιταλίες του Ταρντέλι, του Μαλντίνι. Σήμερα αναφερόμαστε στην Αργεντινή μόνο λόγω του 39χρονου Μέσι.

Σήμερα, οποιαδήποτε εθνική θα δυσκολευόταν αφάνταστα απέναντι στις ομάδες των πολυεθνικών αστέρων και των δισεκατομμυρίων, ομάδες που ανήκουν σε σεΐχηδες πετροδολαρίων και ολιγάρχες. Φέτος, οι ευρωπαϊκές υπερδυνάμεις δεν εμφανίστηκαν ή καταποντίστηκαν στο αμερικανικό Μουντιάλ. Γιατί; Νομίζω ότι οι μεγάλοι αστέρες με τα συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων είναι αφενός κατάκοποι από την τεράστια σεζόν που προηγήθηκε, αφετέρου δεν ρισκάρουν τραυματισμούς και υπερκόπωση ενόψει της σεζόν που ακολουθεί.

Γιορτή των φτωχών, μπίζνες των πλούσιων

Το κλειδί λοιπόν είναι τα τεράστια χρήματα που παίζονται. Το ποδόσφαιρο, περισσότερο από όλα τα ομαδικά σπορ, είναι τεράστια μπίζνες. Παραμένει λαϊκό σπορ, με την έννοια του μαζικού, αλλά δεν είναι πια το παιχνίδι, η γιορτή των φτωχών. Είναι το επενδυτικό πεδίο (ή και παιχνίδι) των πλουσίων. Για τους φτωχούς του Παγκόσμιου Νότου παραμένει γιορτή, ή και όνειρο για τα παιδιά της φαβέλας, αλλά κι αυτά πια είναι μακριά από όσα θαυμαστά και βαθιά περιέγραφε ο Εντουάρντο Γκαλεάνο για το λατινοαμερικάνικο ποδόσφαιρο.

Αρκεί να παρακολουθήσεις τα ντοκιμαντέρ του Νέτφλιξ για τους Βραζιλιάνους αστέρες της ντρίμπλας και του franchise, Ροναλντίνιο, Νεϊμάρ, Βινίσιους. Πανομοιότυπη πορεία από τις φτωχογειτονιές προς τα πλούτη και το celebrity, άγουρα παιδιά που παίζουν γκέιμς σε επαύλεις, που συνθλίβονται από τη δημοσιότητα και τις προσδοκίες. Κι ακριβώς αυτές οι μη λευκές Σταχτοπούτες με το χρυσό παπούτσι, από τη μια γεμίζουν τα γήπεδα, κι από την άλλη δέχονται το ρατσιστικό μίσος του όχλου μόλις στραβοπατήσουν.

Άλλωστε με μια ματιά στις συνθέσεις των ευρωπαϊκών εθνικών αντικρίζεις το προφανές: οι περισσότεροι παίκτες κατάγονται από τον Νότο, είναι παιδιά πρώτης ή δεύτερης γενιάς. Κάποιοι παίζουν με την πατρίδα διαμονής, ελεγχόμενοι, άλλοι επιλέγουν την πατρίδα καταγωγής, υβριζόμενοι.

«Lumumba Vea» και Ιράν

Μια τελευταία παρατήρηση. Γνωρίζαμε ότι η FIFA του προέδρου της Τζάνι Ινφαντίνο πωλείται σε όποιον προσφέρει τα περισσότερα. Γνωρίζαμε πώς ξέπλυνε το Κατάρ στο περασμένο Μουντιάλ. Μας επιφύλαξε μια επιπλέον έκπληξη: φέτος, η FIFA τιμώρησε, μπλοκάρισε και περιόρισε χώρες ανεπιθύμητες στις ΗΠΑ του Τραμπ. Επέτρεψε την άρνηση βίζας σε όλες τις χώρες που δεν αρέσουν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, από μέλη αποστολών έως δημοσιογράφους και διαιτητή. Κάτι που δεν είχε κάνει ούτε η χούντα του Βιντέλα στο Μουντιάλ του 1986, στο χουντικό Μουντιάλ που αρνήθηκαν συμμετοχή ο Γιόχαν Κρόιφ και ο Πάουλ Μπράιτνερ.

Έτσι οι ΗΠΑ δεν έδωσαν βίζα στον περίφημο «Lumumba Vea» (=Ο Λουμούμπα Ζει), κατά κόσμον Μισέλ Κούκα Μπολαντίνγκα, ο οποίος με τη στάση του θυμίζει σε κάθε ματς του Κονγκό τον σπουδαίο Πατρίς Λουμούμπα, πρώτο εκλεγμένο πρωθυπουργό μετά την αποικιοκρατία, δολοφονημένο από κοινή επιχείρηση Βελγίου – Βρετανίας – ΗΠΑ. Τη θέση του Lumumba Vea στην κερκίδα αναπλήρωσε ο Ενόκ Καμπουέντε.

Η FIFA του Τζάνι Ινφαντίνο κατόρθωσε να θάψει το Ιράν στους προκριματικούς ανεχόμενη 24ωρες βίζες στους παίκτες, βάζοντάς τους να παίζουν τα ματς στο βορειοδυτικό Σιάτλ, και υποχρεώνοντάς τους να διαμένουν στην Τιχουάνα του Μεξικού, τρεις με έξι ώρες πτήση μετά τα ματς! Οι δε παπαγάλοι των ΜΜΕ ρωτούσαν τον σεμνό αρχηγό Ταράμι τι γνώμη έχει για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ στο Ιράν, προφανώς επειδή ο Ταράμι και ο Αιγύπτιος Σάλα είχαν σηκώσει στο γήπεδο τη σημαία της γενοκτονημένης Παλαιστίνης.

Τι θ’ απομείνει από το Μουντιάλ 2026; Τα συντομευμένα reels και τα διαλείμματα ενυδάτωσης για διαφημίσεις.

Νίκος Γ. Ξυδάκης / ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ

Εφημερίδα των Συντακτών