Γνώρισα τον Νίκο Κυπουργό... - μια στιγμή να ξεφυλλίσω τις σημειώσεις της έρευνάς μου για τη Λιλιπούπολη - ναι, τον Δεκέμβριο του 2018. Πρώτα του τηλεφώνησα, πληθυντικός μεταξύ καλότροπων αγνώστων. Μετά από λίγες εβδομάδες πρωτοσυναντηθήκαμε στο σπίτι του, ενικός για άνεση μεταξύ συνταξιδιωτών.
Άλλες λεπτομέρειες δεν χρειάζεται να κοινοποιηθούν. Αποφεύγω τις αφηγήσεις επί προσωπικού δημοσίως, δηλαδή εκτός της σιδηρόφρακτης μεθορίου μιας στενής φιλικής ομήγυρης. Το καλογερίστικο εργόχειρο για την καθημερινή διαχείριση των ειδήσεων ή για κάποια πολυετή έρευνα συνοδεύεται και από καλογερίστικα χούγια: οι δημοσιογράφοι καλό είναι να μην γίνονται είδηση οι ίδιοι, να μην περιαυτολογούν χωρίς σοβαρό λόγο. Αυτή η 11η εντολή θα τηρηθεί, επί της ουσίας, και εδώ.
Το στοιχείο που με εντυπωσιάζει στον Κυπουργό είναι ότι μπαινοβγαίνει με άνεση μελτεμιού το κατακαλόκαιρο σε δύο διαστάσεις, τη γήινη και την καλλιτεχνική. Το πρωί, στον καφέ στο μπαλκονάκι της κουζίνας πες, στο αυτοκίνητο ή στον ηλεκτρικό Άνω Πατήσια – Ομόνοια, είναι ένας οργανωτικός, ευφυής και καλλιεργημένος άνθρωπος. Το βράδυ στη συναυλία σβήνουν τα φώτα, ανεβαίνει στη σκηνή, δεν λέει πολλά στο κοινό και πιθανώς έρχεται μια στιγμή που δεν τον ξεχωρίζεις από ολόγραμμα - γίνεται μύστης.
Τη μια στέκεται υπομονετικά στην ουρά στο ταχυδρομείο για να παραλάβει ένα δέμα που σκάλωσε σε γραφειοκρατικά γρανάζια. Την άλλη υψώνει τη μπαγκέτα του και οι μουσικοί της Ορχήστρας των Κυκλάδων στην Ερμούπολη ή τα εκατοντάδες εφηβάκια των μουσικών σχολείων που παίζουν και χορωδούν ιδρωμένα υπό την διεύθυνσή του στην Ξάνθη, τον ακολουθούν σαν έμπειρο ξεναγό σε τροπικό δάσος.
Δεν είμαστε στενοί φίλοι, δεν μπαινοβγαίνω ποτέ σε καμαρίνια βγάζοντας σέλφις, από επιλογή δεν διαθέτω smartphone ούτε επεκτείνομαι εύκολα σε εξωεπαγγελματικές επαφές. Βάζω κάτω το κεφάλι και στήνω έρευνες που κρατάνε χρόνια. Φυσικά, λατρεύω την διαπροσωπική συνθήκη των συνεντεύξεων. Το επικοινωνιακό πινγκ πονγκ. Την ανηλεή τεκμηρίωση. Την εδραίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που κάνει έναν πληροφορητή να θρυμματίζει το καύκαλο του εγωκεντρισμού και να σου λέει «Πάρε αυτόν το φάκελο, ψηφιοποίησέ τον, όταν τελειώσεις μου τον επιστρέφεις».
Τι να πω; Σαράντα χρόνια στο κουρμπέτι, δύσκολα μπορώ να σκεφτώ πιο ισορροπημένο δημιουργό. Ισορροπεί ανάμεσα στην επιταγή του πρωινού ξυπνητηριού και την αλαλία της μαγείας. Ξέρει (δεν μπορεί να μην ξέρει) ότι, για παράδειγμα, στον λιλιπουπολιτικό «Γιαουρτοπόταμο» συνέθεσε μια σπάνιας σαγήνης μελωδία με βαρείς, «μεγαλίστικους» στίχους της Μαριανίνας Κριεζή – ο όρος της ίδιας. Στη συναυλία θα σε κάνει να βουρκώσεις από συγκίνηση. Την επομένη θα το κουβεντιάσει ευδιάθετα ανάμεσα σε ιστορίες για τον Χατζιδάκι ή τον Ξενάκη, προσθέτοντας: «Το λέει καταπληκτικά η Νένα Βενετσάνου στην ηχογράφηση στο Τρίτο. Παίζω εγώ κιθάρα, λίγο ξεκούρδιστα».
Έτσι, για την ταπείνωση, που λένε οι γέροντες στον Άθω.